Abaurrepea

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Abaurrepea

 Nafarroa Garaia
Abaurrepeko ikuspegia.
Abaurrepeko ikuspegia.

Abaurreapeako armarria

Izen ofiziala Abaurrepea / Abaurrea Baja
Estatua
Erkidegoa
Merindadea
Eskualdea
Espainia
Nafarroako Foru Erkidegoa
Zangozako merindadea
Aezkoa
Alkatea Juan José Salon Arozena
(San Martín)
Herritarra abaurrepetar[1]
Koordenatuak 42°54′36″N 1°12′59″W / 42.91000°N 1.21639°W / 42.91000; -1.21639Koordenatuak: 42°54′36″N 1°12′59″W / 42.91000°N 1.21639°W / 42.91000; -1.21639

Navarra - Mapa municipal Abaurrea Baja.svg

Eremua 11,1 km2
Garaiera 855 m
Distantzia 67 km Iruñera
Posta kodea 31692
Biztanleria 39 bizt. (2012)
Dentsitatea 3,51 bizt./km²

Abaurrepea[2] Nafarroako ipar-ekialdean dagoen udalerria da, Zangozako merindadekoa. Aezkoako eskualdean kokaturik, bertan biztanle gutxien duen herria da.

Iruñetik 67 kilometrora dago.

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakan batean kokaturik, Aezkoa ibarreko herri zaharrena da, Abaurreatarren leinutik sortua. Herria, behin baino gehiagotan erre izan da, XVIII. mendearen amaieran izan zen azken aldia.

Administratiboki, bi Abaurreek 1845. urtea arte udalerri bakarra osatu zuten, baina urte hartan banandu egin ziren.

Haitzuloak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Asketaldean haitzulo zoragarri bat dugu. Oiaskan, bizilagunek babesteko erabiltzen zuten, arriskurik bazegoen.

Klima eta landaredia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Abaurregaina baino beherago egon arren, Abaurrepeak ere mendialdeko klima atlantiarraren ohiko ezaugarriak ditu. Urteko batez besteko tenperatura 9 gradukoa da, neguak epelagoak eta udak beroagoak izaten dira (udalerriko gune altuenetan izan ezik). Urteko batez besteko tenperatura antzekoa da.

Udalerriko jatorrizko landaredia, pagoek, pinuek eta haritzek osatzen dute ia osorik, eta gehienbat, udalerriaren gune altuenetan kokatzen dira, Abaurrepearen iparralde eta ipar-mendebaldean. Gaur egun, jatorrizko basoen %30 baino gutxiago gordetzen dira, gizakiaren mendeetako eragina dela eta.

Demografia eta biztanleria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Abaurrepeko biztanleria
1897 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2006
173 170 146 148 124 148 150 123 80 61 53 47 41

2008ko erroldaren arabera, ez zen etorkinik bizi Abaurrepean.

Monumentuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gurutzeak. Herriaren sarreran errenazentista estiloko gurutze eder bat dago, XVI. mendekoa. Bertze baten hondarrak ere gelditzen dira.

Errota. Errotaldea parajean dago, herritik km batera, herriaren HMrantz, indar hidraulikoa ematen zion errekastoaren ondoan. Hondatua dago. Bi ehotze joko oso ditu, garabi eta turbina, eta gordailu bat ere. Lehenengo solairuan, egurrezko labe zaharra dago. Eraikinaren kanpoaldean errota gurpil batzuek zola osatzen dute.

San Martin Tourskoaren eliza, XV. mendekoa da, gotikoa. Harriz egina, nabe bakarra du, hiru zatitan banatua eta burualde poligonala duena. Aipagarria da koruko eskaileretako balaustrada, baita korukoa ere. Ibarrean gelditzen den burdin sare landu bakarra dauka, altarea sinestunengandik banatzeko eraikia.

Baseliza. Garai batean Santa Engrazi izeneko baseliza egon zen baina gaur egun soilik toponimoa gelditzen da, Santaengrazialdea, Garaioako bidean, kilometro batera. Elezahar baten arabera baselizan monja batzuk bizi ziren, baina eilalamiek bota egin omen zituzten.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriko jarduera ekonomiko nagusiak nekazaritza eta abeltzaintza dira. Auzo lurrek 890 hektarea hartzen dituzte, eta horietatik 379 zurgintzarako erabiltzen dira. Horrez gain, 31 hektarea ondasun propioak dira.

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Abaurrepeko alkatea "AESM" herri ekimeneko Juan José Salon Arozena da 2007ko udal hauteskundeez geroztik. Ez zen baliogabeko botorik ezta boto zuririk ere izan. Abstentzioa %45,65koa izan zen.

Abaurrepeko Udala (2007)
Alderdia Botoak Aukeratua?
Juan José Salon Arozena (AESM) 25 Bai

2011n San Martin Hautesle Elkartea (Agrupación de Electores San Martín, AESM) berriro izan zen udalerrian aurkeztu zen bakarra, 17 boto eskuratu zituen eta alkate karguan Juan José Salon Arozenak segitzen du.

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkateen zerrenda
1979-1983
1983-1987
1987-1991
1991-1995
1995-1999
1999-2003
2003-2007
2007-2011 Juan José Salon Arozena San Martín
2011- Juan José Salon Arozena San Martín

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • HELBIDEA: Kale Nagusia, 16

Azpiegitura eta garraioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Autobuses Artieda autobus konpainiak Abaurrepea Iruñearekin batzen du. Autobus lineak honako ibilbidea egiten du:

Jaiak eta ospakizunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Abaurrepeako herri-jaiak San Martinen omenez ospatzen dira azaroaren 11aren inguruan. Horrez gain, San Juanen aurreko igandean, Ekaineko hirugarren igandean gutxi gora behera, jaiegun garrantzitsua ospatzen da.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Abaurrepea
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Nafarroa