Zabaltza (Etxauribar)

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Artikulu hau Etxauribarreko udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Zabaltza».


Zabaltza

 Nafarroa Garaia
Zabaltzako bandera

Zabaltzako armarria

Izen ofiziala Zabalza <> Zabaltza[1]
Estatua
Erkidegoa
Merindadea
Eskualdea
Espainia
Nafarroako Foru Erkidegoa
Iruñeko merindadea
Etxauribar, Iruñerria
Alkatea Marina Mejías Jiménez
(AIZ)
Herritarra zabaltzar
Koordenatuak 42°47′0″N 1°48′0″W / 42.78333°N 1.80000°W / 42.78333; -1.80000Koordenatuak: 42°47′0″N 1°48′0″W / 42.78333°N 1.80000°W / 42.78333; -1.80000

[[Fitxategi:|300px]]

Eremua 14,15 km2
Garaiera 501 m
Distantzia 16 km Iruñera
Posta kodea 31174
Biztanleria 295 bizt. (2014)
Euskaldunen % 12,37
Dentsitatea 20,85 bizt./km²

Zabaltza[2] Nafarroako udalerria da, Etxauribarrean kokatua. Iruñeko merindadeko herri honek 282 biztanle zituen 2012ko urtarrilaren 1eko erroldan. Nafarroako hiriburutik 16 kilometrora dago.

Iruñerriko Mankomunitatea, zaborra biltzeaz, ura hornitzeaz eta bestelako zerbitzuak eskaintzeaz arduratzen da, Iruñea inguruko gune metropolitarreko beste hainbat herritan bezala.

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zabaltzako Arraitza herria errepidetik ikusia.

Herria, Nafarroa erdialdean kokatzen da, Iruñerritik hegoaldera. Zabaltzak Ziritza eta Etxaurirekin egiten du muga iparraldean, Zizur Zendearekin ekialdean, eta Etxarri eta Bidaurretarekin mendebaldean, eta Belaskoain eta Garesekin hegoaldean.

Zabaltza honako kontzejuek osatzen dute: Arraitza, Ubani eta Zabaltza.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zabaltza udalerria XIX. mendeko erreformen ondorioz sortu zen. 1846. urtera arte Zabaltza Etxauriko ibarreko kontzeju guztiekin batera Etxauribarraren zati zen. 1846ko birmoldaketaren ostean, ibarraren batasun administratiboa apurtu eta kontzejuak udalerri independente bihurtu ziren. Zabaltza eta Ubaniko kontzejuek Zabaltza udalerria osatu zuten; lehen kontzejuaren izena mantendu zen, Ubanik baino biztanle eta garrantzia handiagoa zeukala.

1938an Zabaltzak Arraitza udalerria anexionatu zuen. Udalerriaren izenak Zabaltza izaten jarraitu zuen arren, udaletxea Arraitzan kokatu zen.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxe berriak eraikitzen.
Zabaltzako biztanleria
1897 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2006
235 214 236 217 191 399 389 351 206 152 140 157 188

1940ko erroldatik aurrera Arraitza udalerriko biztanleria gehitu da, Zabaltzak anexionatu egin zuen eta.

Etorkinak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko etorkin bakarra bizi zen herrian, biztanleriaren %0,50 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Nafarroako parke eolikoak»

Zabaltzako Arraitza kontzejuaren mugetan, Erreniega mendizerran, Nafarroako gobernuak eraikitako "Hiriberri" izeneko parke eolikoa dago. Parkeak duen ezarritako potentzia 19,80 megawattekoa da. Parkearen jabea Acciona da gaur egun.

Azpiegitura eta garraioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

La Pamplonesa autobus konpainiak Zabaltza Iruñearekin batzen du. Autobus lineak honako ibilbidea egiten du:

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azken agintaldietan Zabaltzako alkatea Agrupación Independiente Zabalza (AIZ) taldeko kideen artean aukeratu da. 2007an Alfredo Izko Rezusta hautatu zuten eta taldeak udaleko bost ordezkariak lortu zituen. Baliogabeko botoak bi izan ziren (emandako boto guztien %1,63) eta boto zuriak bost izan ziren (%4,13). Abstentzioa %28,07koa izan zen.

Zabaltzako Udala (2007)
Alderdia Botoak Aukeratua?
Francisco Jesus Erripodas Uritz (AIZ) 73 Bai
Alfredo Izko Rezusta (AIZ) 59 Bai
Maria Aranzazu Arbizu Irunberri (AIZ) 50 Bai
Rosa Teresa San Martin Rezusta (AIZ) 46 Bai
Emilio Itzu Aizkorbe (AIZ) 38 Bai


2011ko udal hauteskundeetan ere AIZ izan zen garailea (6 zinegotzi) eta Marina Mejías Jiménez aukeratu zuten alkate. Urte horretan NaBai 2011ko zerrenda ere (zinegotzi bat) aurkeztu zen[3].

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • HELBIDEA: Kontzejuko Plaza, 1 (Arraiza kontzejua)

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkateen zerrenda
1979-1983
1983-1987
1987-1991
1991-1995
1995-1999
1999-2003
2003-2007
2007-2011 Alfredo Izko Rezusta AIZ
2011-2015 Marina Mejías Jiménez AIZ

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Zabaltza eremu mistoko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizialak euskara eta gaztelania dira. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %12,42k zekien euskaraz hitz egiten.

2009ko urtarriletik Zabaltza udalerriaren izen ofiziala Zabalza <> Zabaltza da[4].

Jaiak eta ospakizunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zabaltzako Andre Mariaren jaiak abuztuaren 15ean ospatzen dira.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Zabaltza (Etxauribar)
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Nafarroa