Donamaria

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Donamaria
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Jauregia Donamaria.JPG

Donamariako armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroako Foru Erkidegoa
Merindadea Iruñeko merindadea
Eskualdea Malerreka
Izen ofiziala Escudo de Donamaria.svg Donamaria
Alkatea Ricardo Sagaseta Andiarena
Posta kodea 31750
INE kodea 31081
Herritarra donamariar
Kokapena
Koordenatuak 43° 06′ 40″ N, 1° 40′ 22″ W / 43.111111111111°N,1.6727777777778°W / 43.111111111111; -1.6727777777778Koordenatuak: 43° 06′ 40″ N, 1° 40′ 22″ W / 43.111111111111°N,1.6727777777778°W / 43.111111111111; -1.6727777777778
Donamaria hemen kokatua: Nafarroa Garaia
Donamaria
Donamaria
Donamaria (Nafarroa Garaia)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 23,29 km2
Distantzia 56 km Iruñera
Demografia
Biztanleria 456 biztanle
% 50,11 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 49,89
Dentsitatea 19,58 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 7,11
Zahartze tasa[1] % 23,86
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 30,61
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 76,36 (2011)
Genero desoreka[1] % 0 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 9,19 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 93,48 (2010)
Euskararen erabilera % 83,8 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea http://www.donamaria.org

Donamaria[2] Nafarroako ipar-mendebaldean dagoen udalerria da, Malerrekako eskualdekoa. Nafarroako hiriburutik 56 kilometrora kokatzen da. Udalerriak 456 biztanle zituzten 2014. urtean.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herria Iruñeko merindadearen iparraldean kokatzen da. Herrira heltzeko, N-121A errepidea hartu behar da iparralderako norabidean.

Donamariak Doneztebe eta Bertizaranarekin egiten du muga iparraldean; Baztan eta Bertizaranarekin ekialdean; Oitzekin mendebaldean; eta Ultzamarekin hegoaldean. Etenekogaina mendia, udalerriko mendirik garaiena da, eta bertan historiaurreko tumuluak daude.

Donamariako auzoak honakoak dira: Artze, Askarraga eta Igurin.

Klima eta landaredia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Donamariak klima ozeaniko epela dauka, euri ugari eta erregularrekin. Horrez gain, aldaketa termikoa txikia da eta uda garaian ez da hilabete idorrik izaten (ezta abuztuan ere). Urteko batez besteko tenperatura 12 eta 15 gradu artekoa eta prezipitazioak 1.800 eta 2.000mm bitartekoak izaten dira. Urteroko egun euritsuak 170 edo gehiago izan daitezke.

Herriaren inguruko basoetan, hosto erorkorreko espeziak nagusitzen dira, batez ere pagoa (800 hektarea). Horren atzetik haritza (250 hektarea), gaztainondoa (200 hektarea), lizarra, pinu insignisa eta bestelako espezieak datoz. Donamarian birlandaturiko pinu lariziar (Pinus nigra) ugari dago, batez ere Korsikatik ekarritakoa. Birlandaketak XIX. mendean hasi ziren.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerria Ibargoiara ibarrari loturik egon zen 1845. urtera arte. Urte hartan, Azkarraga, Artze, Donamaria, Gaztelu (azken hau 1842ko erroldan udalerri independente gisa agertzen da) eta Igurin herriguneari elkartu zitzaizkion eta Donamaria udalerria osatu zuten, hiriburua Donamaria harturik.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Donamariako biztanleria

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko bost etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %1,19 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udaletxea plaza nagusian dago eta 1983. urtean birmoldatu zen azken aldiz. Eraikinak lau solairu dauzka eta kanpoaldeko hormak zarpeaturik daude. Eraikinean ostatu txiki bat eta etxebizitzak ere badaude. Udala alkateak eta sei zinegotzik osatzen dute. Donamariako udaleko idazkaria Oitzko, Urrotzko eta Beintza-Labaiengo idazkari ere bada.

  • HELBIDEA: Uxarrea auzoa 39, Behea

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an ez zen udal hauteskunderik izan Donamarian, ez zelako inongo talderik aurkeztu [3]. 2011n egoera bera izan zenez, 2003tik Ricardo Sagasetak jarduneko alkate segitzen du.

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2003-2007 Ricardo Sagaseta Andiarena HG
2007-2011 Ricardo Sagaseta Andiarena Jardunean
2011- Ricardo Sagaseta Andiarena Jardunean

Azpiegitura eta garraioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mariano Vertiz autobus konpainiak Doneztebe eta Labaiengo linea ustiatzen du, norabide bakoitzean bidaia bakarra egiten duena. Lineak honako ibilbidea egiten du:

Jaiak eta ospakizunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Donamariako jaiak abuztuaren 15ean ospatzen dira, Ama Birjinaren zeruratzea ospatzen den egunean.

Zerbitzuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerria "Malerrekako Zerbitzuen Mankomunitateko" kidea da.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriaren sarreran dagoen Jauregia dorretxea Nafarroako Ondare Historiko gisa sailkatuta dago. Jasokundearen Ama Birjinaren elizak, berriz, dorre biribila dauka eta kono itxurako teilatua. Elizak, gurutze latindar formako oinarria dauka.

Etxeei dagokienez, honakoak nabarmentzen dira:

  • Apezenea etxea
  • Xabatenea etxea
  • Aranibar dorrea

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Donamaria Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Nafarroa