Mendabia

Mendabia
Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Mendabia udalerriaren ikuspegia.
Bandera Armarria
Kokapena
Herrialdea	Euskal Herria
Lurraldea	Nafarroa Garaia
Merindadea	Lizarra
Eskualdea	Estellerriko Erribera
Administrazioa
Estatua	Espainia
Erkidegoa	Nafarroa
Izen ofiziala	Mendavia
Alkatea	Maria Josefa Verano Elvira (Nafarroako Alderdi Sozialista)
Posta kodea	31587
INE kodea	31165
Herritarra	mendabiar
Geografia
Koordenatuak	42°26′39″N 2°12′01″W
Azalera	78 km²
Garaiera	360 metro
Distantzia	78 km (Iruñetik)
Demografia
Biztanleria	3.588 (2025:  53)
1.790 (%49,8)   (%50,2) 1.801
Dentsitatea	48,10 bizt/km²
Euskara
Euskaldunak	% 1.6 + % 9.7 hartzaile (2021)
Kaleko erabilera	%
Datu gehigarriak
Webgunea	http://www.mendavia.es/

Mendabia ([menðaβi.a]) Nafarroa Garaiko mendebaldeko udalerri bat da, Ebro ibaiaren ertzaren ondoan dagoena, Nafarroako Erriberan, Iruñea hiriburutik 78 kilometrora. 3.591 biztanle ditu.

Geografia

Inguru naturala eta kokapena

Lizarrako merindadearen hegoaldean kokatzen da, NA-134 errepidean Mendabia-Lodosarako norabidean.

Mendabiaren herri mugakideak honakoak dira: Iparraldean Elizagorria eta Los Arcos, hegoaldean Errioxako Autonomia Erkidegoa, ekialdean Sesma eta Alcanadre (Errioxa) eta mendebaldean Agoncillo, Viana eta Bargota.

Klima eta landaredia

Mendabiak klima kontinental-mediterraniarra dauka, negu hotz, uda sargori eta lehor, euri eskas eta udaberri eta udazkenean ugariagoak direnak, eta iparreko ziertzo haizearekin. Urteko batez besteko tenperatura 12 eta 13 gradu artekoa eta prezipitazioak 400 eta 500mm bitartekoak dira. Urteroko egun euritsuak 50 eta 80 bitartean izaten dira. Ekaitzak ohikoak izaten dira udaberri eta uda garaian, eta hegoaldean dauden Errioxako mendietan sortzen dira ekaitz hodeiak.

Nekazaritzarako erabiltzen diren lurrez gain, udalerrian ez da apenas zuhaitzik geratzen, eta geratzen direnak ibaiaren ertzean dauden makal eta birlandatutako pinuak dira.

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alcanadre, Agoncillo, Arrúbal, Viana, Bargota, Torres del Río, Elizagorria, Los Arcos eta Sesma.

Historia

Ebro ibaia Mendabia parean.

Mendabiako udalerrian historiaurreko hainbat aztarna aurkitu dira. Aztarnategirik ezagunena "El Castillarrekoa" da. Garai desberdinetako tribu zelta baten aztarnak dira, eta horrez gain, "Cogote Hueco" izeneko herrixka iberiar baten aztarnak ere aurkitu dira Ebro ibaiaren ertzean. Erromatarren eragina nabarmena izan zen Mendabian, Calagurris Iulia Nassica bezalako herri garrantzitsu baten ondoan kokaturik egoteagatik. Horrela, Calagurrisen (gaur egungo Calahorra) ur-beharrak hornitzeko, akueduktu bat eraiki zen Odron ibaitik herrira, Mendabiako herria gaur egun kokatzen den gunetik igaroz.

Erromatar Inperioaren bisigodoen eta musulmanen inbasioak etorri ziren. Mendabiako lurrak Banu Qasi sendi musulman boteretsuaren agintepean izan ziren. 910. urtearen inguruan Antso I.a Gartzeitz erregeak herria konkistatu eta Iruñeko Erresumaren zati bihurtu zuen. Mendabia eta Viana bitartean, zaldun askoren arteko borrokak eman ziren, eta toki hartan bertan ere, "Hiru Antsoen" arteko borroka gertatu zen, Gaztela, Nafarroa eta Aragoiko erresumen artean. Eraso hartan gaztelarrak izan ziren galtzaile. 1507. urtean, Alexandro VI.aren seme Zesar Borgia exekutatu zuten Mendabia eta Viana arteko lurretan.

XII. mendetik aurrera Mendabia Iratxeko monasterioaren jabetzetako bat izan zen, eta XIII. mendearen hasieratik Imasko oinordekotza bere kontrolpean zeukan, "Menda Zaharra" izeneko parrokiarekin batera. Parrokia honen mugak 1383an ezarri zirelarik. 1237aren aurretik ere herriaren defentsarako gotorleku bat bazen, eta 1378. urtean Gaztelatarrek gaztelua hartu eta honi su eman zioten. Karlos III.a Nafarroakoak, lurraldea Estuñigako Diego Lopezi eman zion. 1492an gaztelua berriztu eta hobespen ugari egin zizkioten, Joan II.a eta Blanka Nafarroakoaren erregealdian. Dorre nagusia berriztu, zaintzeko etxola berriak eraiki, eta harresia konpondu zuten.

1430. uretan Stunicako Iñigo Ortizek, gaztelua utzi zuen, Aulki Santuaren enbaxadore izendatu zutenean. Nafarroako erreginak, orduan, Karlos Beaumontekoari utzi zion gaztelua eta Mendabiako jaurerria. XV. mende osoan Gaztelaren aurkako gerrateak amaigabeak izan ziren, eta herriak hainbat kalte jasan zituen. 1450ean Joan II.ak gazteluaren jabetza Stunicako Iñigo Ortizi itzuli zion, baina Leringo kondea gotorlekuaz jabetu zen. 1462an gaztelua beaumontarren esku geratu zen.

1512an Gaztelako Erresumak Nafarroa konkistatu eta okupatzean, Mendabia Leringo konderriko udalerri bihurtu zen. Eta halaxe jarraituko zuen XIX. mendearen amaiera arte, jaurerriak bertan behera geratu zirenean. Orduan, Mendabia udalerri independente bihurtu zen, jaurerri izandako Nafarroako beste udalerri askorekin gertatu bezala. XX. mendetik aurrera, herriaren garapen industriala hasi zen, gehienbat nekazaritzatik eratorritako produktuen transformazio industriak eta kontserba lantegiak.

Gerra Zibila Mendabian

Mendabiako uharka.

Gerra Zibilaren lehen egunetan Mendabiako 99 pertsona erail zituzten altxatutako falangista eta errekete taldeek. Hildako gehien izan zen herrien artean dago Mendabia beraz.

1936ko urtarrilean, egindako hauteskundeetan, ezkerreko alderdiek garaipena erdietsi zuten Mendabiako udalean, eta aurreko bi urteetan egondako gobernu eskuindarra garaitu zuten. 1936ko uztailaren 18an legezko gobernuaren aurka egondako altxamendu militarraren oihartzuna egun batera heldu zen herrira, uztailaren 19an. Udalak eta herriko langileen elkarteek egoera kontrolpean zuten arren, matxinatuen alde agertutako Guardia Zibilarekin borrokak izan ziren, horietan polizia bat larri zauri zen. Horrez gain, Herriko etxeko atezaina ere larri zauritu zuten.

Egun hartako ilunabarrean, egoera erabat aldatu zen, eta erreketez beteriko kamioiek herria hartu zuten. Hauek, erresistentzia erabat zapaldu zuten, eta 200 mendabiar inguruk ihes egin behar izan zuten matxinadaren lehen momentuetan. Faxistek ihes egindakoei inguruko mendietan zehar jazarri zieten, eta ondoren, herrian bertan ezkutatutakoen bila ere hasi zen. Karlistak herrira sartu ondoren, falangistak etorri ziren ondoren, basakeria itzelaz jokatu zutenak.

Udaleko kargu eta funtzionario guztiak euren karguetatik kendu zituzten eta gehienak fusilatu egin zituzten, hilketek gehien eragin zuten Espainiar estatuko udala izan zen. Lehenik Jesus Pastor Fernandez erail zuten (UGTko zinegotzia), eta aurretik Dionisio Salcedo alkate izandakoa ordezkatu zuena. Ondoren, Bonifacio Angulo Romero eta Pedro Sabada Elvira UGTko zinegotziak hil zituzten. Guillermo Canillas Romero UGTko kidea eta Dionisio Salcedo alkate-ohia hil zituzten jarraian. Dionisio Salcedo kartzelan sartu zuten momentu hartarako eta abuztuko lehen hamabostaldiaren inguruan erail zuten Lizarra aldean.

Kargu politikoez gain, herritar ugari ere fusilatu zituzten, langileen erakundeetakoak edo beste herritarren batek salatuak. Atxiloketa ugari egin ziren, eta fusilatu ez zituztenak, gerrako frontera eraman zituzten, asko bertan hil ziren.

Emakumeei ilea moztu zieten falangistek eta errizino-olioa hartzera eta herriko kaleetan zehar bandera falangista eta "ereserki nazionala" abestera behartu zituzten. 1936ko azaroan, fusilamentuek jarraitu egin zuten.

Ekonomia

Udalerriaren inguruko laborantza lurrak.

Mendabiako udalerriko ekonomia nekazaritzan oinarritzen da, eta horren barruan, industria nekazaritzatik ateratako produktuen transformaziorekin dago erlazionaturik. Mendabia Errioxako ardoaren ekoizle nagusietakoa da "Errioxa Baxua" azpieskualdean.

Lehen sektorea beraz, garrantzitsuena da herrian, eta 3.000 hektarea lur ureztatu daude, hainbat barazki ekoizteko erabiltzen direnak. Produktuen kalitatea dela eta, nazioarte mailan ezagunak diren hainbat jatorri-izen eskaini zaizkie bertako produktuei, basarana, pikillo piperra, ardoa, zainzuriak, Nafarroako bildotsa, Nafarroako txahala, eta abar. Lur komunek 1.265 hektarea hartzen dituzte (erroldaturiko laborantza lurren % 16,4), 385 ha sekain lurrak, 112 ha lur ureztagarriak, 305ha larreek eta 95ha basoak.

1947ko azaroaren 6an, Nafarroa Garaiko nekazarien aurrezki kutxak sustaturiko kooperatiba sortu zen; 1953ko apirilaren 15ean, upategi kooperatiba (gerora desagertua); eta 1960ko ekainaren 17an, Legardako Ama Birjinaren Kontserba Kooperatiba sortu zen.

Industria

Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernuak industrialdeak sustatzeko sortutako Nasuinsa elkartearen ekimenez, Mendabiako industrialde berria eraiki zen XXI. mendearen amaieran. Eraikuntza lanak 1997an hasi eta urtebete geroago hiritartzea amaitzean enpresen pabilioiak eraikitzen hasi ziren (1999an). Industrialdea Mendabiako herrigunearen ondoan dago eta Donejakue Bideko autobiderako sarbide zuzena dauka. Azpiegituraren ezaugarriak honakoak dira:

Azalera guztira: 55.315 m2

Lursailen azalera: 39.617 m2

Diru-sarrerak

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.440 euro-koa zen, eta etxegune bakoitzeko 34.560 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.423 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 18.986 euro zen. Errenta gordina 17.006 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 48,8. Gainerako iturriak: pentsioak (% 25,1), beste diru-sarrerak (% 19,8), langabezia-prestazioak (% 2,5), beste prestazioak (% 3,8).

49%

25%

20%

Soldata · % 48,8Pentsioak · % 25,1Langabezia · % 2,5Beste prestazioak · % 3,8Beste sarrerak · % 19,8

Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da. Udalerrian indizea 31,9 da, probintziakoaren (30,9; Nafarroako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) parean. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,5 da, probintziakoaren (2,6; Nafarroako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Mendavia udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 1.547 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 50,8; gainerako % 49,2 inaktibo zeuden (erretiratuak % 52,5, beste inaktiboak % 37,9 eta ikasleak % 9,7). Aktiboen artean, langabezia-tasa % 11,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 57,3 zen eta emakumezkoena % 44,4; langabezia-tasa, aldiz, % 8,3 eta % 15,8 zen, hurrenez hurren.

Okupatuen kopurua 1.409 zen 2023ean, 2021eko 1.320etik gora. Emakumeek okupatuen % 42,9 osatzen dute, eta gizonek % 57,1.

1.409okupatu, 2023+% 6,7 2021etik

% 42,9emakumeak okupatuen artean

% 50,8jarduera-tasa, 2024

% 11,6langabezia-tasa, 2024

16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)

% 44,9

% 25,8

% 18,6

Okupatuak · % 44,9Langabeak · % 5,9Ikasleak · % 4,8Erretiratuak · % 25,8Beste inaktiboak · % 18,6

16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Mendavia, 2024

Egoera	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Okupatuak	1.368	% 44,9	796	% 52,5	572	% 37,4
Langabeak	179	% 5,9	72	% 4,7	107	% 7,0
Inaktiboak	1.500	% 49,2	648	% 42,7	852	% 55,6
Guztira	3.047	% 100,0	1.516	% 100,0	1.531	% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 45,6), industria (% 33,7), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 14,5) eta eraikuntza (% 6,2). Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 32,9), ondoren nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 14,5) eta merkataritza (% 10,9) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Nafarroako mapa

% 14,5

% 33,7

% 45,6

Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 14,5Industria · % 33,7Eraikuntza · % 6,2Zerbitzuak · % 45,6

Jarduera-adar zehatzak

Manufaktura-industria

% 32,9

Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza

% 14,5

Merkataritza

% 10,9

Osasuna eta gizarte-zerbitzuak

% 6,7

Eraikuntza

% 6,2

Ostalaritza

% 4,6

Hezkuntza

% 4,3

Garraioa eta biltegiratzea

% 3,9

Gainerako 13 jarduera-adarrak

Administrazio-jarduera lagungarriak

% 3,2

Jarduera profesionalak

% 3,1

Administrazio publikoa

% 2,8

Etxeetako jarduerak

% 1,8

Beste zerbitzu batzuk

% 1,3

Jarduera artistikoak eta aisialdikoak

% 1,2

Finantza- eta aseguru-jarduerak

% 0,9

Informazioa eta komunikazioak

% 0,7

Ur-hornidura eta hondakinak

% 0,6

Energia elektrikoa eta gasa

% 0,1

Erauzketa-industriak

% 0,1

Higiezinen jarduerak

% 0,1

Lurraldez kanpoko erakundeak

% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 51,5; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 21,4), eta oinarrizko okupazioak % 20,6. Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 53,9 eta emakumeen % 48,2).

% 21,4

% 51,5

% 20,6

Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 21,4Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 51,5Oinarrizko okupazioak · % 20,6Ez dago jasota · % 6,6

Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Mendavia, 2023

Okupazioa	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak	301	% 21,4	150	% 18,6	151	% 25,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak	725	% 51,5	434	% 53,9	291	% 48,2
Oinarrizko okupazioak	290	% 20,6	156	% 19,4	134	% 22,2
Ez dago jasota	93	% 6,6	65	% 8,1	28	% 4,6
Guztira	1.409	% 100,0	805	% 100,0	604	% 100,0

Okupatuen % 77,2 besteren konturako langileak dira, eta % 22,8 norberaren konturakoak.

% 18,0

% 67,8

% 9,4

Norberaren kontura, langileak dituena · % 4,8Norberaren kontura, langilerik gabe · % 18,0Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 67,8Besteren kontura, aldi baterakoa · % 9,4

Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Mendavia, 2023

Lan-egoera	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Norberaren kontura	321	% 22,8	200	% 24,8	121	% 20,0
Besteren kontura	1.088	% 77,2	605	% 75,2	483	% 80,0
Guztira	1.409	% 100,0	805	% 100,0	604	% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 87,3 estatuan jaio zen, eta % 12,7 atzerrian. Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 53,6 okupatuak dira, % 31,7 erretiratuak, % 5,4 bestelako inaktiboak, % 4,9 ikasleak eta % 4,4 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,3 okupatuak dira, % 31,6 bestelako inaktiboak, % 8,3 langabeak, % 5,7 erretiratuak eta % 4,1 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 40,3 okupatuak dira, % 25,8 erretiratuak, % 23,4 bestelako inaktiboak, % 5,4 langabeak eta % 5,1 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 37,2 okupatuak dira, % 36,1 bestelako inaktiboak, % 14,7 langabeak, % 6,3 erretiratuak eta % 5,8 ikasleak.

Gizonak

Estatua

Atzerria

% 53,6

Okupatuak

% 50,3

% 4,4

Langabeak

% 8,3

% 4,9

Ikasleak

% 4,1

% 31,7

Erretiratuak

% 5,7

% 5,4

Beste inakt.

% 31,6

Emakumeak

Estatua

Atzerria

% 40,3

Okupatuak

% 37,2

% 5,4

Langabeak

% 14,7

% 5,1

Ikasleak

% 5,8

% 25,8

Erretiratuak

% 6,3

% 23,4

Beste inakt.

% 36,1

Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 88,1 estatuan jaio zen, eta % 11,9 atzerrian. Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 55,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 19,9 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 15,3 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 49,5 oinarrizko okupazioetakoak dira, % 39,2 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 9,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 48,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 27,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 19,5 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 45,1 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 42,3 oinarrizko okupazioetakoak eta % 9,9 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak

Estatua

Atzerria

% 19,9

Goi eta erdi maila

% 9,3

% 55,9

Langile kualifikatuak

% 39,2

% 15,3

Oinarrizko okup.

% 49,5

% 8,9

Ez dago jasota

% 2,1

Emakumeak

Estatua

Atzerria

% 27,0

Goi eta erdi maila

% 9,9

% 48,6

Langile kualifikatuak

% 45,1

% 19,5

Oinarrizko okup.

% 42,3

% 4,9

Ez dago jasota

% 2,8

Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 39,0 industrian ari dira, % 32,1 zerbitzuetan, % 19,1 nekazaritzan eta % 9,9 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 36,1 nekazaritzan ari dira, % 28,9 industrian, % 25,8 zerbitzuetan eta % 9,3 eraikuntzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 64,9 zerbitzuetan ari dira, % 28,7 industrian eta % 4,9 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 62,0 zerbitzuetan ari dira, % 25,4 industrian eta % 12,7 nekazaritzan.

Gizonak

Estatua

Atzerria

% 19,1

Nekazaritza

% 36,1

% 39,0

Industria

% 28,9

% 9,9

Eraikuntza

% 9,3

% 32,1

Zerbitzuak

% 25,8

Emakumeak

Estatua

Atzerria

% 4,9

Nekazaritza

% 12,7

% 28,7

Industria

% 25,4

% 1,5

Eraikuntza

% 0,0

% 64,9

Zerbitzuak

% 62,0

Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 274 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 4.832 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten. Udalerriaren azalera 78 km² denez, NAE lurraldearen % 62 da. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 56,4 lur goldagarria (2.724 ha, 207 ustiategitan), % 41,9 arbolak (2.023 ha, 240 ustiategitan), % 1,7 larre iraunkorrak (84,5 ha, 12 ustiategitan), berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,94 ha, 4 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,55 ha, 19 ustiategitan).

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)

NAE udalerriaren azaleran

62%

38%

NAE · 4.832 ha (% 62)Gainerako azalera · 2.968 ha (% 38)

NAE, lur-erabileraren arabera

56%

42%

Lur goldagarria · 2.724 ha (% 56,4)Larre iraunkorrak · 84,5 ha (% 1,7)Arbolak · 2.023 ha (% 41,9)Baratzeak · 0,55 ha (< % 0,1)Berotegiak · 0,94 ha (< % 0,1)

Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.423 behi, 743 ardi eta ahuntz, 457 txerri eta 46 hegazti zeuden.

Ibilgailu-parkea

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 2.275 gidari zeuden erroldatuta: 1.371 gizon (% 60,3) eta 904 emakume (% 39,7). Biztanleen % 63,4 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 3.180 ibilgailuk osatzen zuten: 2.140 turismo, 287 kamioi, 286 furgoneta, 175 motozikleta eta 147 ziklomotor. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 596 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (512) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,1 urtekoa zen; turismoen % 7,6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 13,2k 25 urte baino gehiago. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 65,6 diesel zen eta % 33,8 gasolinazko; 14 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,4; probintzian % 1,3). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,7k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 36,3k ez zuen etiketarik.

Ibilgailu-parkea (2025)

Ingurumen-etiketa

27%

33%

36%

0 etiketa · 27 (% 0,9)ECO · 89 (% 2,9)C etiketa · 856 (% 27,4)B etiketa · 1.017 (% 32,6)Etiketarik gabe · 1.132 (% 36,3)

Turismoak, adinaren arabera

13%

22%

44%

13%

< 4 urte · 163 (% 7,6)4–8 urte · 279 (% 13)8–15 urte · 471 (% 22)15–25 urte · 944 (% 44,1)≥ 25 urte · 283 (% 13,2)

Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Demografia

XX. mendearen lehen erdialdean hazkunde esanguratsua izan zuen Mendabiako populazioak, eta 50 urtean % 80 hazi zen. Bigarren erdialdean, berriz, nahiko egonkor mantendu zen.

Oharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.

Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 1.801 gizon, 1.790 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 0.00   100+   0.06 0.06   95-99   0.67 1.11   90-94   2.29 1.89   85-89   2.91 3.28   80-84   4.75 4.39   75-79   4.92 4.83   70-74   5.92 6.55   65-69   6.70 7.83   60-64   7.54 8.16   55-59   7.71 7.72   50-54   7.09 7.11   45-49   7.65 6.44   40-44   6.54 6.11   35-39   4.97 5.39   30-34   4.25 5.44   25-29   4.64 4.94   20-24   4.25 5.05   15-19   4.80 5.94   10-14   4.58 4.55   5-9   3.97 3.22   0-4   3.80
Iturria: Nafarroako Estatistika Institutua / Instituto Nacional de Estadística

Hazkunde begetatiboa

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Nastat erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Batez besteko adina

Honakoa batez besteko adina erakusten duen grafiko bat da. Datuak Nastat erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jatorria

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 42,7 udalerri berean jaioak ziren, probintziako batez bestekoaren (% 37,3) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (EAE barne) % 18,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 15,2 —probintzian % 19,8—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Nafarroako mapa

Udal

Prob

Best

Esta

Udalerri berean · % 42,7Probintzia berean · % 23,2Beste erkidegoa · % 18,9Estatutik kanpo · % 15,2

Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 545 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 44,2). Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Portugal, Kuba dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka

Amer

Euro

Afri

Amerika · % 30,8Europa · % 23,5Afrika · % 44,2Asia · % 1,5

Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.

Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera

◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►

117

Maroko

89

33

Portugal

30

13

Kuba

25

14

Errumania

21

26

Aljeria

6

16

Ekuador

15

5

Peru

11

5

Bolivia

10

7

Kolonbia

8

4

Argentina

9

3

Frantzia

9

4

Paraguai

7

4

Brasil

6

4

Venezuela

5

2

Ukraina

5

0

Honduras

5

2

Txina

3

1

Errusia

2

2

Alemania

0

2

Senegal

0

0

Erresuma Batua

1

1

Ginea

0

0

India

1

0

Italia

1

1

Kanada

0

0

Mexiko

1

1

Moldavia

0

1

Nikaragua

0

1

Pakistan

0

1

Polonia

0

Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 2.259 etxebizitza zeuden: 1.424 (% 63,0) nagusiak eta 835 (% 37,0) ez-nagusiak. Kontsumo elektrikoaren arabera, 267 (% 11,8) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 300 (% 13,3) hutsik zeuden. INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 3 plazarekin (3 plaza etxebizitzako).

2.259etxebizitza

1.424etxegune

300hutsik (% 13,3)

1etxebizitza turistiko (2026) Nafarroako mapa

Etxebizitza multzoa Nafarroako mapa

1.424

835

Etxebizitza nagusia (1.424)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (835)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Nafarroako mapa

1.692

267

300

Okupatuak (1.692)Noizbehinkakoak (267)Hutsik (300)

Guztira 1.424 etxegune zeuden, eta horietatik 390 (% 27,4) pertsona bakarrekoak ziren.

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1390

2 pertsona417

3 pertsona312

4 pertsona231

5 edo gehiago74

Hezkuntza-maila

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 3.089 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 22,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 18,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 41,6; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 17,6. Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 21,5 zen 2021ean eta % 22,7 2024an; beraz, 1,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 20,5 izatetik % 17,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 25,6 ziren, eta gizonen artean % 19,7; 5,8 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 18,9 eta gizonen % 16,3 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

3.089biztanle 15 urte edo +, 2024

% 22,7goi-mailako ikasketak+1,1 puntu 2021etik mapa

% 17,6lehen hezkuntza edo gutxiago−2,9 puntu 2021etik mapa

% 7,6ikasten ari dira, 2024

% 17,6

% 41,6

% 18,1

% 22,7

Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 17,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 41,6Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 18,1Goi-mailako ikasketak · % 22,7

Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Nafarroako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 61,3 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 38,7 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 8 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 46,6 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 53,4. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 4,5 ziren.

Ikasketa-maila xehatua

Ikasketarik gabe

% 4,5

Lehen hezkuntza

% 13,1

DBH eta antzekoak

% 41,6

Batxilergoa

% 8,4

Erdi-mailako LH

% 9,6

Goi-mailako LH

% 8,8

Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak

% 7,0

Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak

% 5,1

Masterrak eta espezialitateak

% 1,6

Doktoretzak

% 0,3

Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.

Sexuaren araberako banaketa

15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Mendavia, 2024

Ikasketa-maila	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Goi-mailako ikasketak	700	% 22,7	303	% 19,7	397	% 25,6
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa	558	% 18,1	305	% 19,9	253	% 16,3
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)	1.286	% 41,6	677	% 44,1	609	% 39,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago	545	% 17,6	251	% 16,3	294	% 18,9
Guztira	3.089	% 100,0	1.536	% 100,0	1.553	% 100,0

Urtez urteko bilakaera

Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Mendavia, 2021–2024

Urtea	Goi-mailakoak	Batx. / erdi LH	DBH	Lehen H. edo gutx.	15 urte edo +
2021	% 21,5	% 16,6	% 41,3	% 20,5	3.052
2022	% 21,8	% 17,2	% 41,3	% 19,7	3.094
2023	% 22,6	% 17,6	% 41,0	% 18,8	3.059
2024	% 22,7	% 18,1	% 41,6	% 17,6	3.089

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 7,6 ikasten ari zen (235 pertsona). Ikasten ari zirenetatik, % 46,4 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 29,4 batxilergoan, % 15,3 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 7,7 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 49,6 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 42,6; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 17,6 eta emakumeen % 13,4. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 80,5 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 36,5 eta 25–29 urtekoen % 10,4; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 0,7 baino ez. 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 41,3 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 29,5.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka

15–19 urte

% 80,5

20–24 urte

% 36,5

25–29 urte

% 10,4

30–34 urte

% 4,8

35–39 urte

% 2,1

40–44 urte

% 1,7

45–49 urte

% 0,4

50–54 urte

% 0,4

55 urte edo +

% 0,0

Egiten ari diren ikasketa-maila

Maila zehaztu gabe

% 0,9

Goi-mailako ikasketak

% 46,4

Erdi-mailako LH

% 15,3

Batxilergoa

% 29,4

DBH eta antzekoak

% 7,7

Lehen hezkuntza edo beheragokoa

% 0,4

Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 86,0 estatuan jaio zen, eta % 14,0 atzerrian. Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 21,0 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,1; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 11,7 eta % 23,9, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 27,2 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 17,7; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 15,6 eta % 26,6, hurrenez hurren.

Gizonak

Estatua

Atzerria

% 21,0

Goi-mailakoak

% 11,7

% 19,7

Batx. / erdi LH

% 21,1

% 44,2

DBH

% 43,2

% 15,1

Lehen H. edo gutx.

% 23,9

Emakumeak

Estatua

Atzerria

% 27,2

Goi-mailakoak

% 15,6

% 15,6

Batx. / erdi LH

% 20,6

% 39,6

DBH

% 37,2

% 17,7

Lehen H. edo gutx.

% 26,6

Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 7,6 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 7,7. Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 48,5 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 33,3 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko 363 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %9,58 (Nafarroa Garaiko batezbestekoaren azpitik).

Politika

Udaletxea

Udaletxea XVIII. mendean eraiki zen eta barrualdea 1984an berriztu. Kanpoalderanzko bi fatxada dituen adreiluzko eraikina da, fatxada nagusian herriaren armarria ageri delarik. Navarro Villoslada kaletik gertu dago, elizaren ondoan. Udala alkatea eta hamar zinegotzik osatzen dute.

• HELBIDEA: Udaletxe Plaza, 1

Udal hauteskundeak

2007an Nafarroako Alderdi Sozialista alderdiko Miguel Ángel de Carlos Zúñiga aukeratu zuten alkate. Udaleko hamaika zinegotzietatik bost lortu zituen PSNk. Baliogabeko botoak 28 izan ziren (emandako guztien %1,18a) eta zurizko 97 boto izan ziren (botoen %4,17a). Abstentzioa %23,01koa izan zen.

Mendabiako Udala (2007)

Alderdia	Botoak	Zinegotziak
PSN	973	5
UPN	741	4
NEB	193	1
AIM	186	1
CDN	134	0

2011ko udal hauteskundeetan ere PSNko alkatea hautatu zuten, urte horretan María José Verano. Alderdi horrek eta UPNk bosna zinegotzi erdietsi zituzten eta NEBek bakarra.

Mendabiako Udala (2011)

Alderdia	Botoak	Zinegotziak
PSN	928	5
UPN	835	5
NEB	247	1

Hauek dira azken urteetako udal hauteskundeek Mendabian utzi dituzten emaitzak:

Udal hauteskundeak Mendabian

Alderdia	2015		2011		2007		2003		1999		1995
	Bozak %	Zinegotziak	Bozak %	Zinegotziak	Bozak %	Zinegotziak	Bozak %	Zinegotziak	Bozak %	Zinegotziak	Bozak %	Zinegotziak
Nafarroako Alderdi Sozialista (PSN-PSOE)	35,72	4	43,84	5	41,87	5	52,52	6	37,91	4	31,03	4
Nafar Herriaren Batasuna (UPN)	31,48	4	39,44	5	31,88	4	26,47	3	31,32	4	40,95	5
Mendabiak Erabaki (Mendavia Decide, MD)	22,74	3	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Izquierda-Ezkerra (I-E)	6,54	0	11,67	1	8,03	1	7,92	1	13,14	1	15,04	1
Nafarroako Alderdi Popularra (PP)	0,93	0	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Agrupación Independiente de Mendavia (AIM)	-	-	-	-	8,00	1	9,78	1	15,83	2	11,25	1
Nafarroako Demokraten Elkargunea (CDN)	-	-	-	-	5,77	0	-	-	-	-	-	-

Alkateak

Hauek izan dira Mendabiako azken alkateak:

Alkatea	Agintaldi hasiera	Agintaldi amaiera	Alderdia
Jesus Gonzalez Suberviola	1979	1983		Euskadiko Alderdi Sozialista
Jesus Gonzalez Suberviola	1983	1987		Nafarroako Alderdi Sozialista
Jesus Gonzalez Suberviola	1987	1991		Nafarroako Alderdi Sozialista
Santos Lopez Suberviola	1991	1993 a		Nafarroako Alderdi Sozialista
Fernando Armendariz Suberviola	1993	1995		Nafarroako Alderdi Sozialista
Maria Luisa Hermoso de Mendoza Merino	1995	1999		Nafar Herriaren Batasuna
Samuel Caro Sadaba	1999	2003		Nafarroako Alderdi Sozialista
Samuel Caro Sadaba	2003	2007		Nafarroako Alderdi Sozialista
Miguel Angel De Carlos Zuñiga	2007	2011		Nafarroako Alderdi Sozialista
Maria Josefa Verano Elvira	2011	2015		Nafarroako Alderdi Sozialista
Maria Josefa Verano Elvira	2015	2019		Nafarroako Alderdi Sozialista
Maria Josefa Verano Elvira	2019	2023		Nafarroako Alderdi Sozialista
Maria Josefa Verano Elvira	2023	Jardunean		Nafarroako Alderdi Sozialista

^a Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

Azpiegitura eta garraioak

Errepideak

Herriko errepide nagusia NA-134 errepidea da, "Ebroko Ardatza" izenaz ere ezagutua. Errepide honek Logroño eta Castejóngo udalerriak elkartzen ditu, eta bi udalerri hauetatik AP-68 autobiderako sarbide bana eta A-12 autobiderako sarbidea daude.

Mendabia Logroñoko aireportutik 35 kilometrora dago.

Trena

Duela urte asko, udalerritik lau kilometrora, Ebro ibaiaren hegoaldeko bazterrean, Renferen burdinbidearen geltoki bat zegoen. Geltokira ailegatzeko, metalezko egitura bati loturiko txalupa bat erabiltzen zuten herritarrek. Horrez gain, herria eta geltokiaren arteko garraioa egiten zuen tarrana bat ere bazegoen, "La Barca" izenez ezagutua.

Autobusa

La Estellesa autobus konpainiak Mendabia Lizarrarekin batzen du. Autobus lineak, honako ibilbidea egiten du:

• Mendabia - Urantzia - Lizarra

Kultura

Euskara

Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera, Mendabia eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldan, herritarren % 0,85ek zekien euskaraz.

Jaiak eta ospakizunak

Bigantxen entzierroa Mendabiako jaietan.

Mendabiako herri-jaiak San Joan bataiatzailearen omenez ospatzen dira abuztuaren 23tik abuztuaren 30ra bitartean. Jaietan, mota ezberdineko ospakizunak antolatzen dira, besteak beste, jota, bigantxa entzierroak eta "gauerdiko kaldotxoa" izenaz ezagutzen den ekitaldia.

Izpiritu Santuaren Pazko astelehen edo Mendekoste egunean, "Las Almendreras" izeneko ospakizuna antolatzen da, Legardako Ama Birjinari eginiko erreguan. Jai hau, inguruko Mues eta Lodosak ere ospatzen dute.

Horrez gain, ardoarekin zerikusia duten hainbat jaialdi eta bestelako ekitaldiak izaten dira urtean zehar, maiatzaren 15ean, esaterako, San Isidro egunez. Urtarrilaren 16an eta 17an "San Antongo suteak", eta abuztuaren 16an, San Rokeren omenezko bazkari bat antolatzen dituzte herritarrek.

Gastronomia

• Mendabiako zainzuria

Ondasun nabarmenak

San Joan Bataiatzailearen eliza.

Herriak dituen monumentuen artean, historiaurreko aztarnak eta ondorengo mendeetako eliza eta jauregiak dira aipagai.

• El Castillarreko aztarnategia, brontzezko arotik burdinarora hartzen du, bertan, buztingintzako, zeramikazko eta adobezko hainbat eraikinen arrastoak aurkitu dira.
• Joan Bataiatzailearen parrokia, XIII. mende hasierakoa da, tenpluari buruzko lehen dokumentua 1048koa den arren. Eliza XVI. mendean birmoldatu zen gaur egungo itxura gotiko-errenazentista hartu arte. Ondoren, XVII. mendean eraikina handitu eta 1783an dorre neoklasikoa altxatu zen. Tamaina desberdineko lau nabez eta aurrealde pentagonalez osaturik dago. Kanpoaldeko harlanduak itxura sendoa ematen du, hormek duten zabalera handia dela eta.
• Legardako Ama Birjinaren baseliza, eraikin honen izateari buruzko lehen erreferentziak XI. mendekoak dira. Dena den, gaur egungo baseliza XIII. mendekoa da, XVIII. mendean eginiko aldaketa batzuekin batera. Nabea bi zatitan banatzen da. Nafarroako Kateen erlikia bat, ustezko Navas de Tolosako 1212ko guduan Nafarroako Antso VII.ak lortutako kate originalen 43 katebegi bertan gordetzen dira.
• Imasko abeletxea, Iratxeko monasterioaren eraginpeko antzinako monasterioa izan zen. XVII. mendeko hainbat eraikinek osatua, denbora labur batez Martin Zurbano izeneko gerrariaren jabetza izan zen, liberalei Gerra Karlistetan emaniko laguntzagatik eskerronez abeletxea opariz jaso eta gero. Gaur egun, ardogintzako enpresa bat da etxaldearen jabea.

Zerbitzuak

Mendabia, "Elizagorria, Lodosa, Mendabia, Sartaguda eta Sesmako zerbitzu sozialen Mankomunitateko" kidea da.

Mendabiar ospetsuak

• Isabel Bakedano (1929-2018), margolaria.
• Samuel Caro (1971-), politikaria.
• Antonio Otegi (1998-), futbolaria.

Ikus, gainera

• Nafarroa Garaiko udalerrien zerrenda
• Erribera Garaia
• Lizarrako merindadea

Kanpo estekak

• (Gaztelaniaz) Mendabiako udalaren webgunea.
• (Gaztelaniaz) Mendabiari buruzko artikulua, Auñamendi Eusko Entziklopedia.
• (Gaztelaniaz) Mendabiari buruzko informazioa, Nafarroa Foru Erkidegoko Gobernuaren webgunean.
• (Gaztelaniaz) Mendabia posta kodea.

• Datuak: Q1648554
• Multimedia: Mendavia / Q1648554
• Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Mendabia