Arruazu

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Arruazu
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Arruazuko bandera

Arruazuko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroako Foru Erkidegoa
Merindadea Iruñeko merindadea
Eskualdea Sakana
Izen ofiziala Escudo de Guirguillano.svg Arruazu
Alkatea Peio Betelu Ganboa
(Batzalarre, indep.)
Posta kodea 31840
INE kodea 31037
Herritarra arruazuar
Kokapena
Koordenatuak 42° 59′ 00″ N, 1° 59′ 00″ W / 42.983333333333°N,1.9833333333333°W / 42.983333333333; -1.9833333333333Koordenatuak: 42° 59′ 00″ N, 1° 59′ 00″ W / 42.983333333333°N,1.9833333333333°W / 42.983333333333; -1.9833333333333
Arruazu hemen kokatua: Nafarroa Garaia
Arruazu
Arruazu
Arruazu (Nafarroa Garaia)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 5,78 km2
Garaiera 468 metro
Demografia
Biztanleria 111 biztanle
% 51,85 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 48,15
Dentsitatea 19,2 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 13,21
Zahartze tasa[1] % 25
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 0
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 0 (2011)
Genero desoreka[1] % 0 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 4,45 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 73,58 (2010)
Euskararen erabilera

45,7 (2011)
Datu gehigarriak


Arruazu[2] Nafarroako mendebaldean dagoen udalerria da, Sakanako eskualdean kokatua. Zangozako merindadeko herri honek 111 biztanle zituen 2014. urteko erroldaren arabera. Nafarroako hiriburutik 34 kilometrora dago.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herria, Nafarroa mendebaldean kokatzen da. Herrira heltzeko Sakanako autobidea hartu behar da Iruñea-Aguraingo norabidean.

Arruazuk Uharte Arakilekin egiten du muga ekialdean eta hegoaldean, Lakuntzarekin mendebaldean eta Aralarko mendilerroarekin iparraldean.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Agirietan Arrugazu edo Arrayazu bezala agertzen bada ere, Arrugazu da zaharrena eta 1074. urtean agertzen da. Mitxelenak zioenez, Arruga hori plaza edo merkatua adierazten du eta hortik omen dator izena. Ahoz ahoko hizketan Arbazu ere esan ohi da, baina honek ez du inolako oinarri idatzirik.

Orain arte azaldutako Arruazuko lehen jauna Asiaingo Jauregiko Remiro Sanchiz izan zen 1377an. Momenturen batean herria Urizko Rodrigoren eskuetara pasa zen baina Nafarroako Erregeak kendu egin zion Arellanoko Juan Ramirezi eskainiz. 1430. urtean Gaztelatik etorritako jendeek erre zuten. Gaztelak Nafarroa bereganatu zuenean Beaumont Leringo kondea jabetu zen herriaz eta 1564.ean, bere alabaren bidez, Albako Dukearen familiara joan zen herriaren jabetza. Eurek izendatzen zuten urtero alkatea eta haiekiko menpekotasuna XIX. mendera arte iraun zuen. Hori dela eta, Asiaingo herrira eramaten zituzten urteko laboreak.

Ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jasokundearen eliza, nabe bakarreko harlanduzko eraikina da. Horma-bular batzuk tenpluaren hormak eusten dituzte eta euren artean erdi-puntuko arkuak eratzen dituzte. Azpian portikoa dago, teilatu batez babesturik eta erdi puntuko hiru arkuez osaturik.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arruazuko biztanleria
Datu-iturria: www.ine.es

2008ko erroldaren arabera, herrian ez da etorkinik bizi.

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007-2011 Jesús María Ganboa Ganboa Batzalarre
2011-2015 Peio Ganboa Batzalarre

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arruazuko alkatea Batzalarre herri ekimeneko Jesus Maria Ganboa Ganboa atera zen 2007ko udal hauteskundeetan, bere taldeak udaleko bost ordezkariak lortu zituen. Baliogabeko botoak hamabi izan ziren (emandako boto guztien %16,00) eta boto zuriak ere hamabi (%19,05). Abstentzioa %25,00ekoa izan zen.

Arruazuko Udala (2007)
Alderdia Botoak Aukeratua?
Jesus Maria Ganboa Ganboa 47 Bai
Peio Betelu Ganboa 46 Bai
Gorka Ovejero Ganboa 34 Bai
Miguel Angel Satrustegi Ganboa 31 Bai
Fermin Goñi Jaka 28 Bai

2011n zerrenda bera izan zen aurkeztu zen bakarra; kasu honetan aurretik zinegotzia zen Peio Betelu aukeratu zuten alkate eta aldi berean Jesus Maria Ganboa zinegotzi izatera pasatu zen[3].

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arruazuko udaletxeko idazkaria, Irañeta eta Uharte Arakilgo idazkari ere bada.

  • HELBIDEA: Kale Nagusia z/g

Azpiegitura eta garraioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

La Burundesa autobus konpainiaren Sakanako herriak elkartzen dituen Gasteiz-Iruñea lineak geltokia dauka herrian. Guztira hiru zerbitzu izaten dira norabide bakoitzean. Linearen ibilbidea honakoa da:

Jaiak eta ospakizunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arruazuko herriko jaiak San Pedroak dira eta normalean San Ferminen aurreko asteburuan ospatzen dira.

Zerbitzuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arruazu "Sakanako Mankomunitateko" eta "Irurtzungo Zerbitzuen Mankomunitateko" kidea da.

Arruazuar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Arruazu Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Nafarroa