Oiz (Nafarroa)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Artikulu hau Nafarroa Garaiko udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Oiz (argipena)».
Oiz
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Oiz 02.jpg
Oizko ostatua; atzealdean, eliza.

Oizko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroako Foru Erkidegoa
Merindadea Iruñeko merindadea
Eskualdea Malerreka
Izen ofiziala Escudo de Oitz.svg Oitz
Alkatea Alberto San Miguel Mindegia
(Oizko Alkartasuna)
Posta kodea 31751
INE kodea 31187
Herritarra oiztar
Kokapena
Koordenatuak 43° 06′ 38″ N, 1° 41′ 08″ W / 43.110555555556°N,1.6855555555556°W / 43.110555555556; -1.6855555555556Koordenatuak: 43° 06′ 38″ N, 1° 41′ 08″ W / 43.110555555556°N,1.6855555555556°W / 43.110555555556; -1.6855555555556
Oiz (Nafarroa) hemen kokatua: Nafarroa Garaia
Oiz (Nafarroa)
Oiz (Nafarroa)
Oiz (Nafarroa) (Nafarroa Garaia)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 8,13 km2
Garaiera 187 metro
Distantzia 58 km Iruñera
Demografia
Biztanleria 140 biztanle
% 57,45 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 42,55
Dentsitatea 17,22 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Red Arrow Down.svg -% 6,49
Zahartze tasa[1] % 22,03
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 38,46
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 0 (2011)
Genero desoreka[1] % 0 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 9,57 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 91,16 (2010)
Euskararen erabilera % 78,5 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea http://www.oitz.org/


Oiz[2] (ofizialki Oitz) Nafarroa Garaiko iparraldeko udalerri bat da, Malerrekako eskualdekoa, Iruñeko merindadekoa. 140 biztanle zituen 2014. urtean. Nafarroako hiriburu Iruñetik 58 kilometro iparraldera dago.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ingurune naturala eta klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herrigunearen inguruko basoetan pagoak nagusi dira, batez ere, mendien iparraldeko isurialdeko gunerik altuenetan. Mendien beheko haranetan, gizakiak mozketarik egin ez zuen lekuetan, gaztainondoak eta haritzak daude. Nafarroa Garai gehienean ez bezala, Oizen ez da ia birlandaketarik izan. Pagoaz gain lizarrak eta gaztainondoak ere badaude. Urritik aurrera hainbat ehiztari aritzen da herriaren inguruko mendietan.

Oizko klima ozeanikoa da. Prezipitazioak ugariak dira urte osoan, gehienak neguan eta udazkenean. Egun euritsuak 180 inguru dira urtero. Urteko batez besteko tenperatura 12 eta 14 °C bitartekoa da; eta batez besteko prezipitazioa, 1.600 eta 2.000 mm ingurukoa.

Mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oizek mugakide ditu iparraldean Ituren eta Doneztebe, hegoaldean Ultzama, eta mendebaldean Urrotz.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herria 1366. urteko dokumentu batean agertzen da lehen aldiz baina ez zen udalerri bihurtu 1845era arte. Erdi Aroan Lerin ibarraren jaurerri izan zen, eta 1427ko datuen arabera bi familia kapare bizi ziren bertan: Martin Oitz eta Martin Gartzia Arbizu familiak.

1845ean Oiz Leringo Doneztebe ibarrari loturik egoteari utzi eta udalerri independente bihurtu zen. 1847an zaldi bide batzuk baino ez zituen eta bertako haurrak Donamariko eskolara joaten ziren. XIX. mendearen amaieran eskola eraiki zen eta XX. mendearen hasieran herrian errota eta ostatua zeuden.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oizko biztanleria
Datu-iturria: www.ine.es

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko hamaika etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %7,14 (Nafarroako Foru Erkidegoko batezbestekoaren azpitik).

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oizko plaza nagusian dagoen udaletxea XIX. mendearen amaieran eraiki zen. Bi solairuko eraikuntzak porlanezko fatxada eta harrizko ertzak dauzka. Eraikinean udalaz gain, etxebizitzak, eta ostatu bat daude. Udala alkateak eta lau zinegotzik osatzen dute.

Udaleko idazkaria Oiz, Donamaria eta Urrozko idazkari da.

  • HELBIDEA: Kale Nagusia, 1

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007ko maiatzean ez zen udal hauteskunderik izan Oizen, ez zelako inongo talderik aurkeztu[3]. Aldiz, urte bereko azaroan Alberto San Miguel aukeratu zuten alkate, Oizko Alkartasunaren izenean.

2011ko udal hauteskundeetan ere talde hau izan zen aurkeztutako bakarra eta alkatetza San Miguelek gorde egin zuen. Beste lau kide zinegotzi bihurtu ziren[4].

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007-2011 Alberto San Miguel Mindegia Oizko Alkartasuna
2011-2015 Alberto San Miguel Mindegia Oizko Alkartasuna

Azpiegiturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oiz Malerrekako Zerbitzuen Mankomunitateko kidea da.

Garraioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mariano Vertiz autobus konpainiak Doneztebe eta Labaiengo linea ustiatzen du, norabide bakoitzean bidaia bakarra egiten duena. Lineak honako ibilbidea egiten du:

Jaiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oizek Ama Birjinaren eguna ospatzen du irailaren 8an. Jaietan bertso-bazkaria eta hainbat kirol erakustaldi antolatzen dira.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aipagarri dira Ameztia errekaren gaineko Erdi Aroko zubia, eta XIX. mendeko udaletxea. Eraikin erlijiosoei dagokienez, XVII. mendeko San Tiburtzio eliza da herriko eliza nagusia, eta zilarrezko gurutze baliotsu bat du.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Oiz (Nafarroa) Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Nafarroa