Oiz (Nafarroa)

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Oiz

 Nafarroa Garaia

Oizko armarria

Izen ofiziala Oitz
Estatua
Erkidegoa
Merindadea
Eskualdea
Espainia
Nafarroako Foru Erkidegoa
Iruñeko merindadea
Malerreka
Alkatea Alberto San Miguel Mindegia
(Oizko Alkartasuna)
Herritarra oiztar
Koordenatuak 43°6′38″N 1°41′8″W / 43.11056°N 1.68556°W / 43.11056; -1.68556Koordenatuak: 43°6′38″N 1°41′8″W / 43.11056°N 1.68556°W / 43.11056; -1.68556

Nafarroa municipalities Oitz.PNG

Eremua 8,13 km2
Garaiera 187 m
Distantzia 58 km Iruñera
Posta kodea 31751
Biztanleria 155 bizt. (2012)
Dentsitatea 19,07 bizt./km²
http://www.oitz.org/

Oiz[1] (ofizialki Oitz) Nafarroako ipar-mendebaldean dagoen udalerria da, Malerrekako eskualdekoa. Iruñeko merindadeko herri honek 155 biztanle zituen 2012ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera. Nafarroako hiriburutik 58 kilometrora dago.

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herria, Nafarroa iparraldean kokatzen da, lehenik Donezteberaino doan N-121A errepidea hartu eta ondoren Doneztebetik Urrotzera doan NA-4040 errepidean.

Oitzek honako udalerri hauekin egiten du muga:iparraldean Ituren eta Doneztebe;hegoaldean Ultzama; eta mendebaldean Urrotz.

Klima eta landaredia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oizko klima ozeaniar atlantikoa da, prezipitazioak ugariak dira urte osoan zehar, gehienak neguan eta udazkenean izaten dira, egun euritsuak 180 inguru dira urtero. Urteko batez besteko tenperatura 12º eta 14 °C bitartekoa da, eta batez besteko prezipitazioa 1.600 eta 2.000mm ingurukoa.

Herrigunearen inguruko basoetan pagoak nagusi dira, batez ere, mendien iparraldeko isurialdeko gunerik altuenetan. Mendien beheko haranetan, gizakiak mozketarik egin ez zuen lekuetan, gaztainondo eta haritzak daude. Nafarroa gehienean ez bezala, Oitzen ez da ia birlandaketarik izan. Pagoaz gain lizarrak eta gaztainondoak ere badaude.. Urritik aurrera hainbat ehiztari aritzen da herriaren inguruko mendietan.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herria 1366. urteko dokumentu batean agertzen da lehen aldiz baina ez zen udalerri bihurtu 1845era arte. Erdi Aroan Lerin ibarraren jaurerri izan zen eta 1427ko datuen arabera bi familia kapare bizi ziren bertan, Martin Oitz eta Martin Garcia Arbizu familiak.

1845ean Oitz Leringo Doneztebe ibarrari loturik egoteari utzi eta udalerri independente bihurtu zen. 1847an zaldi bide batzuk baino ez zituen eta bertako haurrak Donamariko eskolara joaten ziren. XIX. mendearen amaieran eskola eraiki zen eta XX. mendearen hasieran herrian errota eta ostatua zeuden.

Ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aipagarri dira Ameztia errekaren gaineko Erdi Aroko zubia, eta XIX. mende udaletxea. Eraikin erlijiosoei dagokienez, XVII. mendeko San Tiburtzio eliza da herriko eliza nagusia, bertan zilarrezko gurutze baliotsu bat dago.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oizko biztanleria
1897 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2006
142 170 186 178 221 239 234 225 191 168 161 138 150

2008ko erroldaren arabera, hamaika etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %7,14 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

Azpiegitura eta garraioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mariano Vertiz autobus konpainiak Doneztebe eta Labaiengo linea ustiatzen du, norabide bakoitzean bidaia bakarra egiten duena. Lineak honako ibilbidea egiten du:

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oizko plaza nagusian dagoen udaletxea XIX. mendearen amaieran eraiki zen. Bi solairuko eraikuntzak porlanezko fatxada eta harrizko ertzak dauzka. Eraikinean udalaz gain, etxebizitzak, eta ostatu bat daude. Udala alkateak eta lau zinegotzik osatzen dute.

Udaleko idazkaria Oitz, Donamaria eta Urrozko idazkari da.

  • HELBIDEA: Kale Nagusia, 1

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007ko maiatzean ez zen udal hauteskunderik izan Oitzen, ez zelako inongo talderik aurkeztu[2]. Aldiz, urte bereko azaroan Alberto San Miguel aukeratu zuten alkate, Oizko Alkartasunaren izenean.

2011ko udal hauteskundeetan ere talde hau izan zen aurkeztutako bakarra eta alkatetza San Miguelek gorde egin zuen. Beste lau kide zinegotzi bihurtu ziren[3].

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkateen zerrenda
1979-1983
1983-1987
1987-1991
1991-1995
1995-1999
1999-2003
2003-2007
2007-2011 Alberto San Miguel Mindegia Oizko Alkartasuna
2011-2015 Alberto San Miguel Mindegia Oizko Alkartasuna

Jaiak eta ospakizunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oitzek Ama Birjinaren eguna ospatzen du irailaren 8an. Jaietan bertso-bazkaria eta hainbat kirol erakustaldi antolatzen dira.

Zerbitzuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerria "Malerrekako Zerbitzuen Mankomunitateko" kidea da.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   155 araua, Euskaltzaindia, 7. orrialdea, http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0155.pdf. Noiz kontsultatua: 2010-10-26 .
  2. Noticias de Navarra egunkariko albistea.
  3. Zerrendak Nafarroako Aldizkari Ofizialean.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Oiz (Nafarroa) Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Nafarroa