Txulapain

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Txulapain
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Iglesia de Garciriain.JPG
San Pedro elizaren irudia, Gartziriain.

Txulapaingo armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroako Foru Erkidegoa
Merindadea Iruñeko merindadea
Eskualdea Iruñerria
Izen ofiziala Escudo de Juslapeña.svg Juslapeña
Alkatea Iranzu Zabaltza Bizkai
(Xulapain Elkartzea)
Posta kodea 31193
INE kodea 31136
Herritarra txulapaindar
Kokapena
Koordenatuak 42° 53′ 00″ N, 1° 41′ 00″ W / 42.883333333333°N,1.6833333333333°W / 42.883333333333; -1.6833333333333Koordenatuak: 42° 53′ 00″ N, 1° 41′ 00″ W / 42.883333333333°N,1.6833333333333°W / 42.883333333333; -1.6833333333333
Txulapain hemen kokatua: Nafarroa Garaia
Txulapain
Txulapain
Txulapain (Nafarroa Garaia)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 31,46 km2
Garaiera 525 metro
Distantzia 12 km Iruñera
Demografia
Biztanleria 548 biztanle
% 52,98 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 47,02
Dentsitatea 17,42 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 13,62
Zahartze tasa[1] % 14,78
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 35,4
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 75,64 (2011)
Genero desoreka[1] % 0 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 5,69 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 20,72 (2010)
Euskararen erabilera %  2,6 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea http://www.juslapena.es

Txulapain[2] (gaztelaniaz eta ofizialki Juslapeña) Nafarroako udalerria da, Iruñeko merindadekoa. Iruñerriko gune metropolitarraren iparraldean dago, Nafarroako hiriburutik hamabi kilometrora. Udalerriak 548 biztanle zituzten 2014. urtean.

Iruñerriko Mankomunitatea, zaborra bildu, ura hornitu eta bestelako zerbitzuak eskaintzeaz arduratzen da, Iruñea inguruko gune metropolitarreko beste hainbat herritan bezala.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Txulapainek honako udalerriekin egiten du muga: Imotz eta Atetz iparraldean; Odieta eta Ezkabarte ekialdean; Antsoain hegoaldean;eta Itza-Gulibar mendebaldean. Udalerriko erliebea nahiko malkartsua da eta garaiera ertaineko hainbat mendi aurki daitezke hegoaldean, besteak beste, San Gregorio (945 metro), San Bartolomé (925 metro) eta Aldaun mendia (942 metro).

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Txulapaingo klimak ezaugarri azpiatlantiarrak ditu, prezipitazioak ugariak dira urte osoan zehar (urtean 1.200mm inguru), nahiz eta uda garaiko bi hilabeteak lehorrak diren. Urteko batez besteko tenperatura 10 eta 13 gradu artekoa da, eta urtean dauden egun euritsuak 120 eta 130 bitartean.

Txulapaingo Beltzuntze kontzejuan, itsasoaren mailatik 530 metrora, Nafarroako gobernuak 1988an jarritako estazio meteorologikoa dago.[3]

Herriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako herri hauek osatzen dute Txulapain udalerria: Aristregi, Beltzuntze, Beorburu, Gartziriain, Larraiotz, Markalain, Nabatz, Nuin, Ollakarizketa, Otsakar, Osinaga, Untzu eta Usi. Horiei herri hustu hauek gehitu behar zaizkie: Iruzkun, Alaitz, Otsabide, Oarritz eta Untzubeiti.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • San Pedro eliza: Gartziriain kontzejuan dagoen XII. mendeko eliza.
  • Doneztebe monasterioa: Aranzadi Elkarteak eta Larunbeko herritar talde batek Harriaundi mendiaren gainean (942 m) azken urte hauetan topatu dituzte monasterio erromaniko baten aztarnak, garrantzi handiko aurkikuntza arkeologikoa izan dena. Tenplua izateaz gain, beste kasu batzuetan gertatu legez, talaia funtzioak ere beteko zituen Erdi Aro hartan.[4]

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Txulapaingo biztanleria

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko hamalau etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %2,58 (Nafarroako batez besteko kopuruaren azpitik).

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azken agintaldietan Txulapaingo alkateak Xulapain Elkartzea (XE) herri ekimeneko kideak izan dira. 2007an XE zerrendarik bozkatuena izan ez bazen ere, taldeko Narila Mondragon Ziarra aukeratu zuten alkate. Baliogabeko botoak hiru izan ziren (emandako guztien %1,05) eta boto zuriak hamabost (%5,32). Abstentzioa %34,03koa izan zen.

Txulapaingo Udala (2007)
Alderdia Botoak Zinegotziak
Juslapeña Independientes 111 3
Xulapain Elkartzea 105 3
Nueva Agrupación Independientes de Juslapeña 51 1

2011n ere antzeko egoera izan zen. Hauek izan ziren zerrendak eta lortutako zinegotziak: Juslapeña Independientes (JI, 3), Xulapain Elkartzea (XE, 2), Grupo Juslapeña-Txulapain Taldea (2) eta PSN (0). XEko Iranzu Zabaltza aukeratu zuten alkate.

Txulapaingo Udala (2011)
Alderdia Botoak Zinegotziak
JI 102 3
XE 99 2
Txulapain Taldea 98 2
PSN 9 0

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udaletxea Markalain kontzejuan dago, errepidearen ondoan. 1935ean eraiki zuten eta ordutik bi aldiz zaharberritu dute, 1979an eta 1985ean. Azken berritzean, teilatua eta fatxada berriztu ziren Nafarroako gobernuak emandako 2,6 milioi pezetako diru-laguntzari esker. Eraikinak behe solairua, lehen solairua eta honen gainean eraikitako sabaia dauzka. Fatxada nagusia margoturik dago eta harrizko baoz egindako apaingarriak ditu.

Udal bulegoez gain, udaletxean herriko anbulatorioa eta etxebizitza bat daude. Antzina udaletxea Ollakarizketa kontzejuan egon zen. Udaleko idazkaria Atezko idazkari ere bada.

  • HELBIDEA: San Migel kalea, 1 (Markalain kontzejua)

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007-2009 Narila Mondragón Ziarra Xulapain Elkartzea
2009-2011 Mikel Armendaritz Elso Xulapain Elkartzea
2011- Iranzu Zabaltza Bizkai Xulapain Elkartzea

Txulapaindarrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Txulapain
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko:Wikiatlasa
Txulapain
Aristregi | Beltzuntze | Beorburu | Gartziriain | Larraiotz | Markalain | Nabatz | Nuin | Ollakarizketa | Otsakar | Osinaga | Untzu | Usi