Zare

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Zare
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Zareko bandera

Zareko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroako Foru Erkidegoa
Merindadea Zangozako merindadea
Izen ofiziala Escudo de Sada.svg Sada
Alkatea Luis Ángel Mateo Azkarate
(SIA, indep.)
Posta kodea 31491
INE kodea 31212
Herritarra zaretar, zareko
Kokapena
Koordenatuak 42° 34′ 59″ N, 1° 24′ 00″ W / 42.583055555556°N,1.4°W / 42.583055555556; -1.4Koordenatuak: 42° 34′ 59″ N, 1° 24′ 00″ W / 42.583055555556°N,1.4°W / 42.583055555556; -1.4
Zare hemen kokatua: Nafarroa Garaia
Zare
Zare
Zare (Nafarroa Garaia)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 12,667 km2
Garaiera 512 metro
Distantzia 49,2 km Iruñera
Demografia
Biztanleria 172 biztanle
% 53,37 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 46,63
Dentsitatea 13,58 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Red Arrow Down.svg -% 23,77
Zahartze tasa[1] % 22,95
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 0
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 78,95 (2011)
Genero desoreka[1] % 0 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 3,89 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 1,4 (2010)
Euskararen erabilera % 0,0 (2011)
Datu gehigarriak

Zare[2] Nafarroako udalerria da. Zangozako merindadeko herri honek 172 biztanle zituen 2014. urteko erroldaren arabera. Nafarroako hiriburutik 49,2 kilometrora dago.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herria, Nafarroa ekialdean kokatzen da, Zangozako merindadearen hegoaldean. Lizarra eta Zangotza elkartzen dituen C-132 errepideko 65. kilometroan dagoen gurutzetik kilometro batera dago.

Zarek Leatxerekin egiten du muga iparraldean, Oibarrekin ekialdean, Ezporogirekin mendebaldean, eta Galipentzu eta Kasedarekin hegoaldean.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zareko klima, mediterraneo kontinentala da, uda bero eta negu hotzekin. Prezipitazioak 500-600mm ingurukoak izaten dira urtean zehar.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erromatarren garaian Ledea eta Eslaba arteko harbidea igarotzen zen Zaretik. Garai hartan, Zangozako bidearen ondoan, herrixka bat izan zen. Bertako biztanleak mahasti eta olibadiak lantzen zituzten. Erdi Aroan Zare, inguruko herriekin batera, mairuen inbasioez babesteko gotorleku sare baten partaide izan zen.

1076. urtean Leireko Raimundo abadeak, Fontanellako jauregiaren dohaintza jaso zuen. 1084tik aurrera, aldi labur batez, Zare Aragoiko erresumaren zati izan zen. Zareko familiarik antzinakoena Aznarez familia da. Familia honek 1236an Xabierko gaztelua jaso zuen Tibalt I.a erregearen eskutik. Juana Aznarez de Sada, Maria Azpilikuetaren ama eta Frantzisko Xabierkoaren amona, leinu honetakoa zen.

1425etik aurrera Zare Leringo konderriko zati izatera pasatu zen. Erromatarren garaian bezalaxe, orduan ere mahats eta gariaren laborantza zen diru sarrera nagusia. 1846. urtean udalerria Oibarretik bereizi eta udalerri independiente bihurtu zen.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herritarren %65a nekazaritza edo honekin harremana duten ihardueratan aritzen da. Ardogintza eta labore-ekoizpena bereziki garrantzitsuak dira. Lursail handiak eta ortu txikiak badaude ere, orokorrean lurraren jabetza nahiko banaturik dago.

1939an sortutako Zareko upategiak (Bodega San Francisco Javier SC) Palacio de Sada izeneko ardoak ekoizten ditu[3].

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zareko biztanleria
Datu-iturria: www.ine.es

2008ko erroldaren arabera, etorkin bakarra bizi zen herrian, biztanleriaren %0,50a (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an ez zen udal hauteskunderik izan Zaren, ez zelako inongo talderik aurkeztu[4]. Horren ondorioz 2008ko martxoaren 18an Jesús María Lekunberri Genbe alkate izendatu zuten, kudeaketa batzordearen izenean.

2011ko udal hauteskundeetan zerrenda bakarra aurkeztu zen, Sada Independiente y Agrícola (SIA); Luis Ángel Mateo Azkarate zerrendaburua alkate bihurtu zen.

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zareko udaletxeko idazkaria, Eslaba, Ezporogi, Larraga eta Lergako idazkari ere bada.

  • HELBIDEA: Kantoi kalea, z/g

Alkateen zerrenda[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2008-2011 Jesús María Lekunberri Genbe Kudeaketa batzordea
2011-2015 Luis Ángel Mateo Azkarate SIA

Azpiegitura eta garraioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

La Sanguesina Veloz edo Zangoztar Azkarra izeneko autobus konpainiak Zare Zangoza, Iruñea eta inguruko herriekin lotzen ditu. Linea nagusiak honakoak dira:

Zerbitzuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zangozaldeko Zerbitzuen Mankomunitatea, zaborra biltzeaz arduratzen da Zare eta eskualdeko beste hainbat herritan.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Zare Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Nafarroa