Artazu

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Artazu
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Artazuko bandera

Artazuko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroako Foru Erkidegoa
Merindadea Lizarrako merindadea
Eskualdea Lizarrerria
Izen ofiziala Escudo de Guirguillano.svg Artazu
Alkatea Javier Albizu Sanz
(Elibidea, indep.)
Posta kodea 31109
INE kodea 31039
Herritarra artazuar
Kokapena
Koordenatuak 42° 41′ 29″ N, 1° 50′ 25″ W / 42.6913086°N,1.8401742°W / 42.6913086; -1.8401742Koordenatuak: 42° 41′ 29″ N, 1° 50′ 25″ W / 42.6913086°N,1.8401742°W / 42.6913086; -1.8401742
Artazu hemen kokatua: Nafarroa Garaia
Artazu
Artazu
Artazu (Nafarroa Garaia)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 5,83 km2
Garaiera 437 metro
Distantzia 29 km Iruñera
Demografia
Biztanleria 118 biztanle
% 50,89 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 49,11
Dentsitatea 20,24 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 8,41
Zahartze tasa[1] % 25,86
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 80
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 0 (2011)
Genero desoreka[1] % 0 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 11,49 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 8,33 (2010)
Euskararen erabilera

0,4 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea http://www.artazu.es/


Artazu[2] Nafarroako udalerria da. Lizarrako merindadeko herri honek biztanle zituen 2014. urteko erroldaren arabera. Nafarroako hiriburutik 29 kilometrora eta Garestik 4 kilometrora dago.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herria Nafarroa erdialdean kokatzen da, Lizarrako merindadearen ekialdeko muturrean.

Artazuk Garesekin eta Girgillaorekin egiten du muga iparraldean, Garesekin ekialdean, Mañerurekin eta Girgillaorekin mendebaldean, eta Mañerurekin eta Garesekin hegoaldean.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artazuko biztanleria
Datu-iturria: www.ine.es

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko bi etorkin baino ez ziren bizi herrian, biztanleriaren %1,67 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007-2011 Eva Bengoetxea urra Elibidea
2011-2015 Javier Albizu Sanz Elibidea

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azken agintaldietan Artazuko alkatea Elibidea herri ekimenekoa izan da. 2007an Eva Maria Bengoetxea Urra aukeratu zuten eta taldeak udaleko bost ordezkariak lortu zituen. Baliogabeko botoak bi izan ziren (emandako boto guztien %2,63) eta boto zuriak lau izan ziren (%5,41). Abstentzioa %26,92koa izan zen.

Artazuko Udala (2007)
Alderdia Botoak Aukeratua?
Eva Maria Bengoetxea Urra (AE) 54 Bai
Maria Begoña Uharte Irurtzun (AE) 43 Bai
Jose Luis Ruiz Argiñano (AE) 41 Bai
Juan Valdez Sanchez (AE) 32 Bai
Maria Rosario Etxetxipia Senosiain (AE) 29 Bai

2011n egoera bera (Elibidea zerrenda bakarra) izan zen, baina alkate Javier Albizu Sanz hautatu zuten.

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artazuko udaletxeko alkatea, Girgillao, Mañeru eta Ziraukiko idazkari ere bada.

  • HELBIDEA: Iparreko kalea, 2

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Euskararen Foru Legea»

Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Artazu eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %8,74k zekien euskaraz hitz egiten.

Jaiak eta ospakizunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artazuko herriko-jaiak, abuztuaren 15etik hurbilen dagoen asteburuan ospatzen dira. Horrez gain, urtean zehar San Miguel irailaren 29an eta Ardoaren eta Lurraren eguna irailaren 10ean ospatzen dira.

Zerbitzuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Garesen egoitza nagusia duen "Izarbeidarko Mankomunitatea" zaborra bildu, ura hornitu eta bestelako zerbitzuak emateaz arduratzen da Artazun eta eskualdeko beste hainbat herritan.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artazuko parrokia San Migel Arkanjeluaren omenez eraiki zen. Jatorriz, eraikuntza gotikoa zen, baina XVIII. mendean zaharberritze luze baten ondorioz, ezaugarri neoklasikoko ezaugarriak nagusitu ziren, elizak gaur egun duen itxura hartuz.

Eraikinak, gurutze latindarraren oinarria dauka, aurrealde laukizuzenarekin. Elizaren kanpoaldean, eraikuntza fase ezberdinak nabarmentzen dira, sarrera ateak esaterako, erdi puntuko arku pizkundetarra dauka. Sakristian, San Miguel aingeruaren XVI. mendeko irudi bat dago, kaliz batzuk, eta zilarrezko gurutze neoklasiko bat.

Bestalde, Sorakoitzeranzko norabidean eta Artazutik ordu laurden batera, Gurutze Santuaren baseliza kokatzen da. Eraikina XVI. mendekoa den arren, XIX. mende eta XX. mendean zehar, birmoldatua izan zen.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Artazu Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Nafarroa