Ollaran

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Ollaran / Olloibar

 Nafarroa Garaia
Ollarango ikuspegi orokorra Goñi herrirako bidean dagoen Artetako mendatetik. Arteta, Ollo, Ultzurrun eta Iltzarbe herriak ikus daitezkelarik.
Ollarango ikuspegi orokorra Goñi herrirako bidean dagoen Artetako mendatetik. Arteta, Ollo, Ultzurrun eta Iltzarbe herriak ikus daitezkelarik.

Ollarango armarria

Izen ofiziala Ollo
Estatua
Erkidegoa
Merindadea
Eskualdea
Espainia
Nafarroako Foru Erkidegoa
Iruñeko merindadea
Iruñerria
Alkatea Francisco Javier Pérez Cueva
(Auzolan)
Herritarra ollarandar, olloibartar[1]
Koordenatuak 42°52′0″N 1°51′0″W / 42.86667°N 1.85000°W / 42.86667; -1.85000Koordenatuak: 42°52′0″N 1°51′0″W / 42.86667°N 1.85000°W / 42.86667; -1.85000

Maps of municipalities of NavarraOllaran.JPG

Eremua 37,8 km2
Garaiera 504 m
Distantzia 22 km Iruñera
Posta kodea 31172
Dentsitatea ERROREA: ezin izan da automatikoki kalkulatu, arazoa konpontzeko egin klik hemen bizt./km²
Sorrera XIII. mendea baino lehen

Ollaran edo Olloibar[2] (ofizialki, Ollo; Udalak euskal izentzat Ollaran hobetsi du) Nafarroako udalerria da, Iruñeko merinerrian kokatua. Ondoko herri hauek osatzen dute: Anotz, Arteta, Egillor-Beasoain, Iltzarbe, Ollo, Oskia, Saldise, Senosiain eta Ultzurrun herriek, alegia.

2012ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 401 biztanle zituen.

Iruñerriko Mankomunitatea zaborra bildu, ura hornitu eta bestelako zerbitzuak eskaintzeaz arduratzen da, Iruñean inguruko gune metropolitarreko beste hainbat herritan bezala.

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Olloko goitiko ikuspegia

Ollaran Iruñeko merindadearen hegoaldean dago Iruñerriko gune metropolitarretik gertu, eta Lizarrako merindadearekiko mugan.

Mugakideak Arakil (iparraldean), Itza Zendea (ekialdean), Oltza Zendea (hegoaldean) eta Andimendi dira.

Klima eta landaredia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ollarango klimaren ezaugarriak azpiatlantiar motakoak dira, baina altueraren arabera asko aldatzen dira batez besteko balioak. Horrela, prezipitazioak 1.000 eta 1.400mm artekoak izaten dira, eta tenperaturak 6 eta 12 gradu bitartekoak. Udalerriaren gunerik menditsuenetan, hau da mendebaldeko Urbasa mendilerroan, neguak hotzak eta elurtsuak izaten dira.

Zuhaitzik ugarienak haritzak dira, eta Ollarango gunerik altuenetan pagoak nagusi dira, udalerriko gunerik baxuenetan, berriz, arteak eta haritzak nabarmentzen dira. Birlandaturiko 171,92 hektarea pinu beltz, basa pinu eta pinu lariziar (Pinus nigra) daude Ollarango mendietan.

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzinako kronikek dioten bezala, Iruñerriko betiko hizkuntza euskara izan da. Izan ere, Al-Himiari kronikagile musulmanak X. mendean Iruñerrikoaz idatzi zuen: "Gehienak euskaraz mintzatzen dira, eta, beraz, ez zaie ezer ulertzen".

XVI. eta XVII. mendeetan gaztelania ulertzen ez zutenak bazeuden Ollaranen. Baina XIX. mendean euskara arin galtzen hasi zen. 1863an Iruñerriko herri guztietan hitz egiten zen euskaraz, baina frankotan jadanik zaharrek baino ez zuten erabiltzen. 1904ko inkesta baten arabera, Ollarango Anotzen, Saldisen, Ollon, Ultzurrunen eta Senosiainen euskaraz mintzatzen zen. Ollaranen 1929an ere euskaldunak bazirela kontu jakina da. 1992ko abuztuan, hil egin zen Iruñerriko azken euskaldunzaharra, Beorburuko Esteban Garbisu.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ollarango biztanleria
1897 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2006
942 1.043 1.052 1.019 1.062 1.022 979 726 442 370 361 339 305

2008ko erroldaren arabera, ez da etorkinik bizi Ollaranen.

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an Ollarango alkate kargurako Agrupación Vecinal Txurregui[3] (AVT) zerrendako Francisco Javier Ekai Iltzarbe aukeratu zuten. Udaletxeko zazpi zinegotzietatik lau lortu zituen, gehiengo osoa. Baliogabeko botoak sei izan ziren (emandako guztien %2,50) eta boto zuriak zortzi (botoen %3,42). Abstentzioa %23,32koa izan zen.

Ollarango Udala (2007)
Alderdia Botoak Zinegotziak
Txurregui (AVT) 134 4
Agrupación Electoral Udarbe (AEU) 92 3

2011ko udal hauteskundeetan Auzolan zerrendak (4 zinegotzi, Francisco Javier Pérez Cueva) irabazi zituen. Txurreguik (2) eta PPk (1) ere ordezkaritza lortu zuten.

Ollarango Udala (2011)
Alderdia Botoak Zinegotziak
Auzolan 129 4
Txurregui 73 2
PP 30 1

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • HELBIDEA: Santo Tomas kalea, 1

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkateen zerrenda
1979-1983
1983-1987
1987-1991
1991-1995
1995-1999
1999-2003
2003-2007
2007-2011 Francisco Javier Ekai Iltzarbe Txurregui
2011-2015 Francisco Javier Pérez Cueva Auzolan

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Ollaran EODAn
  2.   155. araua: Nafarroako udal izendegia, Euskaltzaindia, http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0155.pdf. Noiz kontsultatua: 2010-10-26 .
  3. Horrela idatzita. Txurregi mendi baten izena da.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Ollaran Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Wikipedian atari bat dago honi buruz:
Euskal Herriko Wikiatlasa


Ollaran
Escudo de Atez.svg
Anotz | Arteta | Egillor-Beasoain | Iltzarbe | Ollo | Oskia | Saldise | Senosiain | Ultzurrun