Odieta

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Odieta

 Nafarroa Garaia
Udaletxe berria Erripan, NA-4240 errepidearen ertzean.
Udaletxe berria Erripan, NA-4240 errepidearen ertzean.
Odietako bandera

Odietako armarria

Izen ofiziala Odieta
Estatua
Erkidegoa
Merindadea
Eskualdea
Espainia
Nafarroako Foru Erkidegoa
Iruñeko merindadea
Ultzamaldea
Alkatea Alberto José Urdanitz Elizondo
(Odietako Elkarte Independentea)
Herritarra odietar
Koordenatuak 42°56′23″N 1°38′17″W / 42.93972°N 1.63806°W / 42.93972; -1.63806Koordenatuak: 42°56′23″N 1°38′17″W / 42.93972°N 1.63806°W / 42.93972; -1.63806

Maps of municipalities of Navarra Odieta.JPG

Eremua 24,12 km2
Garaiera 519 m
Distantzia 18,6 km Iruñera
Posta kodea 31799
Biztanleria 364 bizt. (2014)
Dentsitatea 15,09 bizt./km²
www.odieta.es http://www.odieta.es/?lang=eu www.odieta.es

Odieta[1] Nafarroako udalerria eta ibarra da, Iruñeko merinerrian kokatua. 24,12 kilometro koadroko azalera du, eta 2012ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 353 biztanle.

Iruñerriko Mankomunitatea zaborra bildu, ur-hornidura eta bestelako zerbitzuak eskaintzeaz arduratzen da, Iruñea inguruko gune metropolitarreko beste hainbat herritan bezala.

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Odieta Iruñeko merindadearen iparraldean kokatzen da, Iruñerriko gune metropolitarraren iparraldean, eta Nafarroako hiriburutik 18,6 kilometrora. Herrira heltzeko N-121A errepidea hartu behar da Frantziako norabidean, eta Ostizko gurutzabidean ezkerrera hartu NA-411 errepidetik.

Herriaren udalerri mugakideak honakoak dira: Ultzama (iparraldean); Anue eta Olaibar (ekialdean); Ezkabarte (hegoaldean); eta Txulapain eta Atetz (mendebaldean).

Herriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ondoko herri hauek osatzen dute Odieta udalerria: Anotzibar, Erripa (herriburua), Gaskue, Gelbentzu, Gendulain, Latasa, Ostitz eta Ziaurritz.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Odieta bailara izan zen XII. mendetik XIX. mendera, eta noblezia eta Elizaren jabetza izan zen. Herriaren sorrerari buruzko albisterik ez dago, baina Erdi Aroan baziren Iruñeko Jerusalengo San Joan eta katedraleko ospitale ordena erlijiosoen sailak Odietako kontzejuetan. 957. urtean Antso Gartzia I.a erregeak Ziaurrizko San Krutz eliza Donemiliaga Kukulako monasterioari eman zion eta 1071n Erripako San Migel monasterioa Leireko San Salbadorren jabetza bihurtu zen.

Odietak Antso Azkarraren eskutik jaso zuen forua, eta horrek erregeari ordaindu beharreko zergak ezarri zizkien odietarrei. Herriko ordezkariak herritarrek proposatzen zituzten baina erabakia erregeordearen eskuetan zegoen beti. Hala bada,halako batean, Gelbentzuko kontzejuko biztanleek, bi hautagai proposatu zituzten, Juan Erripakoa eta Juan Gaskuekoa. Erabakia hartzeko, elizbarrutiko epaimahai bat osatu zen. Eta bi hautagaiek elkar iraintzeari ekin zioten XVI. mende hasierako Gaztelaren inbasioaren inguruko gertakariak gogoraraziz.

Odieta bailararen gainean diputatu batek agintzen zuen, eta herri bakoitzean errejidore bat izendatzen zen. XX. mendearen hasieran, irina ehotzen zuten hiru errota zeuden herrian, Latasa, Erripa, Gendulain eta Ziaurritzen.

Ostitz udalerri independentea izan zen 1927 arte.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Odietako biztanleria
1897 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2006
513 515 585 536 733 622 590 518 352 328 318 318 341

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko 17 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %5,01 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

Ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

San Urbano, ibarreko nortasunaren ikurra.

Odietak ondare oparoa dauka eta udalerria osatzen duten herrietako bakoitzak nabarmentzeko etxeak eta elizak dauzka. Elizen artean honakoak aipa daitezke:

  • San Tomas Parrokia, Anotzibar kontzejuan.
  • Alexandriako Santa Katalina parrokia, Ziaurritz kontzejuan.
  • San Esteban parrokia eta San Urbano baseliza, biak Gaskue kontzejuan.
  • San Joan Ebanjelistaren parrokia, Gelbentzu kontzejuan.
  • San Martin Tourskoa parrokia, Latasa kontzejuan.
  • San Joan Bataiatzaile parrokia, Ostitz kontzejuan.
  • San Martin Tourskoa parrokia, Erripa-Gendulain kontzejuan.
  • Santa Eulalia eliza, Gendulain kontzejuan.

Mendien artean dagoen San Urbano baseliza, Gaskueko lurretan baina ia Txulapaingo mugan eta bide batzuek Anotzibar eta Ziaurritzekin lotua, Odietako topagune historikoa da, eta maiatzaren azken igandean, ibar osoaren eguna ospatzeko erromeria jendetsua egiten da han.[2].

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Odietako alkatea Odietako Elkarte Independentea (AIO-OEI) herri ekimeneko Alberto José Urdanitz Elizondo da 2007ko udal hauteskundeez geroztik. Hauteskundeetara talde bakarra aurkeztu zen eta aukeratzen ziren zazpi zinegotziak lortu zituen hortaz. Zuri emandako botoak 27 izan ziren (emandako boto guztien %22,31). Eta baliogabeko botoak 10 izan ziren (emandako botoen %7,63)

Odietako Udala (2007)
Alderdia Botoak Zinegotziak
AIO-OEI 96 7

2011ko udal hauteskundeetan ere Odietako Elkarte Independentea (5 zinegotzi) izan zen garaile eta Urdanitzek alkatetza gorde zuen. PPk ere zerrenda aurkeztu zuen eta 2 hautetsi erdietsi zituen.

Odietako Udala (2011)
Alderdia Botoak Zinegotziak
AIO-OEI 149 5
PP 61 2

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • HELBIDEA: San Sebastian kalea, z/g (Erripa kontzejua)

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkateen zerrenda
1979-1983
1983-1987
1987-1991
1991-1995
1995-1999
1999-2003
2003-2007
2007-2011 Alberto José Urdanitz Elizondo Odietako Elkarte Independentea
2011-2015 Alberto José Urdanitz Elizondo Odietako Elkarte Independentea

Azpiegitura eta garraioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

La Burundesa autobus konpainiaren Donostia eta Iruñea bitarteko lineak geltokia dauka Odietako ostitz kontzejuan. Maiztasunak aldakorrak dira, baina gutxienez bi zerbitzu izaten dira norabide bakoitzean egunero. Lineak honako ibilbidea egiten du:

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Odieta Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Nafarroa


Odieta
Escudo de Odieta.svg
Anotzibar | Erripa | Gaskue | Gelbentzu | Gendulain | Latasa | Ostitz | Ziaurritz