Odieta

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Odieta
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Odietako udaletxea.jpg
Udaletxe berria Erripan, NA-4240 errepidearen ertzean.
Odietako bandera

Odietako armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroako Foru Erkidegoa
Merindadea Iruñeko merindadea
Eskualdea Ultzamaldea
Izen ofiziala Escudo de Odieta.svg Odieta
Alkatea Alberto José Urdanitz Elizondo
(Odietako Elkarte Independentea)
Posta kodea 31799
INE kodea 31186
Herritarra odietar
Kokapena
Koordenatuak 42° 56′ 23″ N, 1° 38′ 17″ W / 42.939722222222°N,1.6380555555556°W / 42.939722222222; -1.6380555555556Koordenatuak: 42° 56′ 23″ N, 1° 38′ 17″ W / 42.939722222222°N,1.6380555555556°W / 42.939722222222; -1.6380555555556
Odieta hemen kokatua: Nafarroa Garaia
Odieta
Odieta
Odieta (Nafarroa Garaia)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 24,12 km2
Garaiera 519 metro
Distantzia 18,6 km Iruñera
Demografia
Biztanleria 364 biztanle
% 55,68 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 44,32
Dentsitatea 15,09 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 9,91
Zahartze tasa[1] % 18,08
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 48,78
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 78,85 (2011)
Genero desoreka[1] % 0 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 8,18 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 25 (2010)
Euskararen erabilera

3,9 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea http://www.odieta.es


Odieta[2] Nafarroako udalerria eta ibarra da, Iruñeko merinerrian kokatua. 24,12 kilometro koadroko azalera du, eta 364 biztanle zituen 2014. urteko erroldaren arabera.

Iruñerriko Mankomunitatea zaborra bildu, ur-hornidura eta bestelako zerbitzuak eskaintzeaz arduratzen da, Iruñea inguruko gune metropolitarreko beste hainbat herritan bezala.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Odieta Iruñeko merindadearen iparraldean kokatzen da, Iruñerriko gune metropolitarraren iparraldean, eta Nafarroako hiriburutik 18,6 kilometrora. Herrira heltzeko N-121A errepidea hartu behar da Frantziako norabidean, eta Ostizko gurutzabidean ezkerrera hartu NA-411 errepidetik.

Herriaren udalerri mugakideak honakoak dira: Ultzama (iparraldean); Anue eta Olaibar (ekialdean); Ezkabarte (hegoaldean); eta Txulapain eta Atetz (mendebaldean).

Herriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ondoko herri hauek osatzen dute Odieta udalerria: Anotzibar, Erripa (herriburua), Gaskue, Gelbentzu, Gendulain, Latasa, Ostitz eta Ziaurritz.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Odieta bailara izan zen XII. mendetik XIX. mendera, eta noblezia eta Elizaren jabetza izan zen. Herriaren sorrerari buruzko albisterik ez dago, baina Erdi Aroan baziren Iruñeko Jerusalengo San Joan eta katedraleko ospitale ordena erlijiosoen sailak Odietako kontzejuetan. 957. urtean Antso Gartzia I.a erregeak Ziaurrizko San Krutz eliza Donemiliaga Kukulako monasterioari eman zion eta 1071n Erripako San Migel monasterioa Leireko San Salbadorren jabetza bihurtu zen.

Odietak Antso Azkarraren eskutik jaso zuen forua, eta horrek erregeari ordaindu beharreko zergak ezarri zizkien odietarrei. Herriko ordezkariak herritarrek proposatzen zituzten baina erabakia erregeordearen eskuetan zegoen beti. Hala bada,halako batean, Gelbentzuko kontzejuko biztanleek, bi hautagai proposatu zituzten, Juan Erripakoa eta Juan Gaskuekoa. Erabakia hartzeko, elizbarrutiko epaimahai bat osatu zen. Eta bi hautagaiek elkar iraintzeari ekin zioten XVI. mende hasierako Gaztelaren inbasioaren inguruko gertakariak gogoraraziz.

Odieta bailararen gainean diputatu batek agintzen zuen, eta herri bakoitzean errejidore bat izendatzen zen. XX. mendearen hasieran, irina ehotzen zuten hiru errota zeuden herrian, Latasa, Erripa, Gendulain eta Ziaurritzen.

Ostitz udalerri independentea izan zen 1927 arte.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Odietako biztanleria

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko 17 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %5,01 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Odietako alkatea Odietako Elkarte Independentea (AIO-OEI) herri ekimeneko Alberto José Urdanitz Elizondo da 2007ko udal hauteskundeez geroztik. Hauteskundeetara talde bakarra aurkeztu zen eta aukeratzen ziren zazpi zinegotziak lortu zituen hortaz. Zuri emandako botoak 27 izan ziren (emandako boto guztien %22,31). Eta baliogabeko botoak 10 izan ziren (emandako botoen %7,63)

Odietako Udala (2007)
Alderdia Botoak Zinegotziak
AIO-OEI 96 7

2011ko udal hauteskundeetan ere Odietako Elkarte Independentea (5 zinegotzi) izan zen garaile eta Urdanitzek alkatetza gorde zuen. PPk ere zerrenda aurkeztu zuen eta 2 hautetsi erdietsi zituen.

Odietako Udala (2011)
Alderdia Botoak Zinegotziak
AIO-OEI 149 5
PP 61 2

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • HELBIDEA: San Sebastian kalea, z/g (Erripa kontzejua)

Alkateen zerrenda[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007-2011 Alberto José Urdanitz Elizondo Odietako Elkarte Independentea
2011-2015 Alberto José Urdanitz Elizondo Odietako Elkarte Independentea

Azpiegitura eta garraioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

La Burundesa autobus konpainiaren Donostia eta Iruñea bitarteko lineak geltokia dauka Odietako ostitz kontzejuan. Maiztasunak aldakorrak dira, baina gutxienez bi zerbitzu izaten dira norabide bakoitzean egunero. Lineak honako ibilbidea egiten du:

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

San Urbano, ibarreko nortasunaren ikurra.

Odietak ondare oparoa dauka eta udalerria osatzen duten herrietako bakoitzak nabarmentzeko etxeak eta elizak dauzka. Elizen artean honakoak aipa daitezke:

  • San Tomas Parrokia, Anotzibar kontzejuan.
  • Alexandriako Santa Katalina parrokia, Ziaurritz kontzejuan.
  • San Esteban parrokia eta San Urbano baseliza, biak Gaskue kontzejuan.
  • San Joan Ebanjelistaren parrokia, Gelbentzu kontzejuan.
  • San Martin Tourskoa parrokia, Latasa kontzejuan.
  • San Joan Bataiatzaile parrokia, Ostitz kontzejuan.
  • San Martin Tourskoa parrokia, Erripa-Gendulain kontzejuan.
  • Santa Eulalia eliza, Gendulain kontzejuan.

Mendien artean dagoen San Urbano baseliza, Gaskueko lurretan baina ia Txulapaingo mugan eta bide batzuek Anotzibar eta Ziaurritzekin lotua, Odietako topagune historikoa da, eta maiatzaren azken igandean, ibar osoaren eguna ospatzeko erromeria jendetsua egiten da han.[3].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Odieta Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Nafarroa


Odieta
Escudo de Odieta.svg
Anotzibar | Erripa | Gaskue | Gelbentzu | Gendulain | Latasa | Ostitz | Ziaurritz