Garde

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Garde
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Gardeko kale bat.jpg
Gardeko kale bat.

Garde armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroako Foru Erkidegoa
Merindadea Zangozako merindadea
Eskualdea Erronkariko ibarra
Izen ofiziala Escudo de Roncal.svg Garde
Alkatea Marcos Ureña Marco (indep.)
Posta kodea 31414
INE kodea 31113
Herritarra gardar
Kokapena
Koordenatuak 42° 47′ 20″ N, 0° 55′ 26″ W / 42.788888888889°N,0.92388888888889°W / 42.788888888889; -0.92388888888889Koordenatuak: 42° 47′ 20″ N, 0° 55′ 26″ W / 42.788888888889°N,0.92388888888889°W / 42.788888888889; -0.92388888888889
Garde hemen kokatua: Nafarroa Garaia
Garde
Garde
Garde (Nafarroa Garaia)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 43,4 km2
Garaiera 737 metro
Distantzia 88 km Iruñera
Demografia
Biztanleria 161 biztanle
% 61,15 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 38,85
Dentsitatea 3,71 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Red Arrow Down.svg -% 10,75
Zahartze tasa[1] % 13,84
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 0
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 0 (2011)
Genero desoreka[1] % 0 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 5,74 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 2,7 (2010)
Euskararen erabilera

0,0 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea http://www.garde.es


Garde[2] Nafarroa Garaiko ekialdeko udalerri bat da, Zangozako merindadekoa. 161 biztanle ditu. Iruñea hiriburutik 88,2 kilometro ekialdera dago.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ingurune naturala eta klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nahiz eta oraindik ere haritz eta pago bakanen batzuk geratzen diren, gaur egun jatorrizko landaredia erabat galdu da. Haren tokia azken mendeotan landatutako pinuek hartu dute.

Udalerriaren gehienean mendialdeko klima mediterraneoa nagusi da. Beherago dauden guneetan klima atlantikoa ageri da. Hori da San Migel mendilerroaren ipar-mendebaldeko lurraldearen kasua. Urteko batez besteko tenperaturak aldakorrak dira, orientazioa eta altuera zein den: 6 eta 10 gradu bitartekoak dira. Prezipitazioak, berriz, 1.000 mm – 1.600 mm bitartekoak dira. Urteroko egun euritsuak 120 inguru dira.

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gardek bi auzo ditu, Iriburia eta Iriondoa.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriari buruzko lehen dokumentu idatzia XI. mendekoa da. Donejakue eliza, Erronkariko San Martin monasterioaren menpekoa zena, Leireko abatetxeari eman zion dohaintza moduan Antso Ramirez erregeak. Donejakue elizan hispaniar-bisigodoen erritua egiten zutela eta, Iruñeko gotzainak 1.000 soldatako zigorra jarri nahi izan zuen, baina azkenik, Nafarroako Erresuma guztian egiten zen erritu erromatarra hartu zen elizan ere.

Urteroko petxa Erronkariko gainerako herriekin batera ordaintzen zuten, baina 1412an kaparetasun osoa lortu zuten. 1802an aletegia, harategi publikoa, errementeria eta aduana zituen herriak. Herritarrek proposaturiko eta erregeordeak berretsitako alkate batek zuzentzen zuen, herritarren artean aukeraturiko erregidoreekin batera. 1850ean eskola zeukan, eta bertako maisuak 2.000 erreal jasotzen zituen soldata moduan urtero. Horrez gain, bazen irina ekoizten zuen errota bat, eta Aragoi eta Nafarroa Garaia lotzen zituen bidea igarotzen zen herritik.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gardeko biztanleria
Datu-iturria: www.ine.es

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko sei etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %3,33 (Nafarroako Foru Erkidegoko batezbestekoaren azpitik).

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gardeko alkatea AIG herri ekimeneko Marcos Ureña Marco da 2007ko udal hauteskundeez geroztik. Hauteskundeetara talde bakarra aurkeztu zen. Zuri emandako botoak bost izan ziren (emandako boto guztien %5,26). Eta baliogabeko botoak hiru izan ziren (emandako botoen %3,16). Abstentzioa %44,94koa izan zen.

Gardeko Udala 2007
Alderdia Botoak Aukeratua?
Jesus Miguel Aznaret Anaut (AIG) 74 Bai
Marcos Ureña Marco (AIG) 70 Bai
Jose Javier Sanz Gorrindo (AIG) 70 Bai
Jose Javier Etxandi Sartze (AIG) 67 Bai
Ricardo Galan Trebiñu (AIG) 66 Bai

2011n ez zen zerrendarik aurkeztu, eta Ureñak jarraitu zuen jarduneko alkate.[3]

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gardeko udaletxeko idazkaria Bidankoze eta Burgiko idazkari ere bada.

  • HELBIDEA: Herriko Plaza, 11

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007-2011 Marcos Ureña Marco Indep.
2011- Marcos Ureña Marco Jardunean

Azpiegitura eta garraioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eska-Zaraitzu Hondakin Solidoen Mankomunitatea arduratzen da zaborra biltzeaz, eskualdeko beste hainbat herritan bezala.

La Tafallesa izeneko autobus konpainiak Uztarroze eta Iruñea batzen dituen linea ustiatzen du. Lineak bi zerbitzu dauzka norabide bakoitzean, eta honako ibilbidea:

Gardar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Garde Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Nafarroa