Uharte Arakil

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Artikulu hau Nafarroa Garaiko udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Uharte».
Uharte Arakil
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Uharte-arakil2.jpg
Uharte Arakilgo plazako iturria.

Uharte Arakilgo armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroako Foru Erkidegoa
Merindadea Iruñeko merindadea
Eskualdea Sakana
Izen ofiziala Escudo de Uharte-Arakil.svg Uharte-Arakil
Alkatea Javier Rodríguez Astitz (Bildu)
Posta kodea 31840
INE kodea 31123
Herritarra uhartear, uhartearakildar[1]
Kokapena
Koordenatuak 42° 55′ 00″ N, 1° 58′ 00″ W / 42.916666666667°N,1.9666666666667°W / 42.916666666667; -1.9666666666667Koordenatuak: 42° 55′ 00″ N, 1° 58′ 00″ W / 42.916666666667°N,1.9666666666667°W / 42.916666666667; -1.9666666666667
Uharte Arakil hemen kokatua: Nafarroa Garaia
Uharte Arakil
Uharte Arakil
Uharte Arakil (Nafarroa Garaia)
Openstreetmap logo.svg Ikusi 342326 OpenStreetMapen
Azalera 38,17 km2
Garaiera 464 metro
Distantzia 32 km Iruñera
Demografia
Biztanleria 839 biztanle
% 52,74 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 47,26
Dentsitatea 21,98 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[2]
Green Arrow Up.svg% 8,13
Zahartze tasa[2] % 42,11
Ugalkortasun tasa[2] ‰ 57,14
Ekonomia
Jarduera tasa[2] % 78,7 (2011)
Genero desoreka[2] % 0 (2011)
Langabezia erregistratua[2] % 10,77 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 23,78 (2010)
Euskararen erabilera %  3,5 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea http://www.uhartearakil.com

Uharte Arakil[3] Nafarroa Garaiko ipar-mendebaldeko udalerri bat da, Sakanako eskualdekoa. Nafarroako hiriburu Iruñetik 32 kilometrora dago, eta 839 biztanle zituen 2014. urtean.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ingurune naturala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herria ohiko abiapuntua da Beriain mendira igotzeko.

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herriko plaza.
Sakontzeko, irakurri: «Uharte Arakilgo tren istripua»

1997ko martxoaren 31n, arratsaldeko 19:43an, Madriletik Irunera zihoan Renfe Intercity motako tren bat bere bidetik atera zen Uharte Arakilgo geltokiaren parean, gehiegizko abiaduraz zihoala eta. Istripuan zortzi pertsona hil ziren.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Uharte Arakilgo biztanleria

2008ko erroldak dioenez, Espainiaz kanpoko 50 etorkin bizi ziren herrian, biztanleen % 6,46 (Nafarroako Foru Erkidegoko batezbestekoaren azpitik).

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an Uharte Arakilgo alkate kargurako Agrupación Electoral Independiente San Miguel (AEISM) eskuineko taldeko Joaquín María Uharte Lakuntza aukeratu zuten. Udaleko zazpi zinegotzietatik lau lortu zituen taldeak, eta, hortaz, gehiengo osoa udalean. Baliogabeko botoak 2 izan ziren (guztien %0,44) eta 34 boto zuri izan ziren (botoen %7,52). Abstentzioa %27,82koa izan zen.

Uharte Arakilgo Udala (2007)
Alderdia Botoak Zinegotziak
AEISM 219 4
EAE 199 3

2010eko ekainaren 4an AEISMko lau zinegotziek kargua utzi zuten eta udalbatzan EAEren zerrendan aurkeztutako eta ordurako talderik gabeak ziren hiru hautetsiak geratu ziren[4]. Azaroaren 11n haietako bat, Ismael Legarra, alkate izendatu zuten kudeaketa batzordearen izenean[5].

2011ko udal hauteskundeetan ere bi talde aurkeztu ziren: garaile atera zen Bildu eta PP[6].

Uharte Arakilgo Udala (2011)
Alderdia Botoak Zinegotziak
Bildu 271 5
PP 107 2

Udala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Uharte Arakilgo Udaleko idazkaria Irañeta eta Arruazuko idazkari ere bada.

  • HELBIDEA: Udaletxearen Plaza, 1

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007-2010 Joaquín María Uharte Lakuntza San Miguel
2010-2011 Ismael Martiarena Legarra Talderik gabea[7]
2011-2015 Javier Rodríguez Astitz Bildu

Azpiegitura eta garraioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

La Burundesa autobus konpainiaren Sakanako herriak lotzen dituen Gasteiz-Iruñea lineak geltokia dauka herrian. Guztira hiru zerbitzu izaten dira norabide bakoitzean. Linearen ibilbidea honakoa da:

Zerbitzuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakanako Mankomunitateko eta Irurtzungo Oinarrizko Gizarte Zerbitzuen Mankomunitateko kidea da Uharte Arakil.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

San Mikelen santutegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerrian kokatuta dago San Mikelen santutegia, Aralarko mendilerroaren ekialdeko muturrean.

Zamartzeko monasterioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zamartzeko monasterioa Uharte Arakilgo Zamartze auzoan kokatuta dago.

San Donato baseliza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

San Donato baseliza Uharte Arakilgo lur-sailetan eta Beriain mendiaren gailurrean kokatuta dago.

Uhartear ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Euskaltzaindia, 155. araua: Nafarroako udal izendegia. Ohar hau dakar: «Uharte Arakilgoak beste uhartearrengandik bereizteko uhartearakildar erabil daiteke.»
  2. a b c d e f (Euskaraz)  Euskal Herriari Begira, Udalbiltza, http://udalbiltza.eus/eu/euskal-herriari-begira .
  3. Euskaltzaindia, 155. araua: Nafarroako udal izendegia.
  4. Los tres concejales que quedan en Uharte Arakil critican que el Ayuntamiento está paralizado, Diario de Noticias, 2010eko irailaren 29a.
  5. Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernuaren webgunea.
  6. Emaitzak Berrian.
  7. 2007an EAEren zerrendan aukeratua.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Uharte Arakil Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Nafarroa