Hygrocybe ovina

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hygrocybe ovina
2012-12-13 Hygrocybe ovina (Bull. -Fr.) Kuhner 294486.jpg
Iraute egoera

Kaltebera (IUCN 3.1)
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaFungi
KlaseaAgaricomycetes
OrdenaAgaricales
FamiliaHygrophoraceae
GeneroaHygrocybe
Espeziea Hygrocybe ovina
Kühner, 1926

Hygrocybe ovina Hygrophoraceae familiako onddo espezie bat da.[1]

Sukaldaritzan ez da erabiltzen. Ongarritu gabeko belardietan eta goroldiotan. Babestu beharreko espeziea.

Deskribapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kapela: 3 eta 8 cm arteko diametrokoa, hasieran globo itxurakoa edo hemisferikoa, gero ganbila edo kanpai formakoa, eta azkenean ia laua. Ertza zorrotza, uhindua, koskak ditu, pitzadura erradialekin eta, askotan, igurtziaren ondorioz, tonu gorrixkekin. Azala ez du likatsua, lehorra, erradialki fibrilosoa eta flokoso ezkataduna; arre ilun kolorekoa edo beltzaxka.

Orriak: Zabal, sabeldunak, argizari-itxurakoak, bihurgunetsu-itsatsiak, lodiak, tarteka orritxoekin; zuriak, gero grisaxkak, eta azkenik beltzaranak, marruskaduretan eta hausturetan gorriz tindatzen da.

Hanka: 4 - 7 (10) x 0,6 - 1,5 cm artean, zilindrikoa, baina oinarrirantz lodituta, zuzena edo okerra, luzetara fibrilatua eta askotan ildaskatua, kapelaren kolorekoa, ukitzean berehala gorritzen da.

Haragia: Mehea, haritsua oinean, grisa, baina ebakitzean gorritu egiten da; zapore gozoa du eta usain hautemanezina.[2]

Etimologia: Hygrocybe terminoa grekotik dator eta kapela hezearekin, esan nahi du. Ovina epitetoa berriz latinetik dator, “ovinus” hitzetik; ardiei dagokiena esan nahi du.

Jangarritasuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sukaldaritzarako interesik gabea.[3]

Nahasketa arriskua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hygrocybe nitiosa delakoarekin nahastu daiteke, honek kapelan ezkata triangeluarrak ditu. Hygrocybe ingrata espeziearekin ere bai, orri zuri- krema kolorekoak ditu eta hau ere gorritu egiten da. Hygrocybe nitrata perretxikoarekin ere bai, honek usain nitroso bereizgarria du. Hygrocybe murinacea delakoarekin ere bai.

Sasoia eta lekua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mendiko belardi eta larreetan hazten da.[4]

Banaketa eremua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oso zabaldua dago Europa osoan, baina oro har, urria da.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Zuzendaria Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza
    Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, 2012ko Abendua, A.D.E.V.E, Argazkiak:Fernando Pedro Pérez, Maite Legarra, Xabier Leizaola, Jon Urkijo, Nerea Aurtenetxe.
  2. (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 196 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
  3. (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 399 or. ISBN 84-282-0541-X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
  4. (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 112 or. ISBN 84-282-0865-4..

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]