Larru-tripaki beltz

Wikipedia, Entziklopedia askea
Larru-tripaki beltza
Phellodon niger 496570.jpg
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaFungi
KlaseaAgaricomycetes
OrdenaThelephorales
FamiliaBankeraceae
GeneroaPhellodon
Espeziea Phellodon niger
P.Karst., 1881

Larru-tripaki beltza (Phellodon niger edo Calodon nigrum) Bankeraceae familiako onddo espezie bat da.[1]

Haragi oso larrukara du, inolaz ere ezin da jan.

Deskribapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kapela: 5 eta 7 cm bitarteko diametrokoa, mehea, lehenengo zabaldu egiten da eta gero inbutu itxura hartzen du; gainazal tomentuduna du eta hari finekin, beltz-urdinxka kolorekoa, eremu zirkular arinekin eta ertz irregularrekoa, zuria eta iletsua.

Orratzak: Luzeak, 2 eta 4 mm bitartekoak, dekurrenteak, zuriak, gero grisak.

Orratz dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orratzak.

Hanka: Betea, irregularra, tomentuduna oinarrian, beltza edo gris zikina.

Haragia: Zurruna, larrukara, mehea, urdin argi kolorekoa, gero beltz-urdinxka eta txikoria txigortuaren usain bizia du alea lehor dagoenean.[2]

Etimologia: Nigrum epitetoa latinetik dator, beltza, iluna esan nahi duen "niger" hitzetik. Bere koloreagatik.

Jangarritasuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ez da jateko modukoa larrukara delako.[3]

Nahasketa arriskua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Phellodon melaleucus delakoarekin, honen oina ez da feltroduna eta arrexka kolorekoa da. Phellodon confluens espeziearekin ere nahas daiteke, honek kolore gorrixka-arretik gris-arrexkarakoa du.[4]

Sasoia eta lekua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Uda amaieran eta udazkenean, koniferoen eta hostozabalen basoetako lurzoru azidoen humusean.[5]

Banaketa eremua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Europa, Ipar Amerika, Erdialdeko Amerika, Australia, Japonia.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Zuzendaria Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza
    Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, 2012ko Abendua, A.D.E.V.E, Argazkiak:Fernando Pedro Pérez, Maite Legarra, Xabier Leizaola, Jon Urkijo, Nerea Aurtenetxe.
  2. (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 609 or. ISBN 84-404-0530-8..
  3. (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 456 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
  4. (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 597 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
  5. (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. Jose Luis Añanos Echo Editorial Pirineo, 106 or. ISBN 84-87997-86-4..

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]