Gibel-laranja orindun

Wikipedia, Entziklopedia askea
Gibel-laranja orinduna
2002-01-05 Russula maculata Quél. & Roze 115 crop.jpg
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaFungi
KlaseaAgaricomycetes
OrdenaRussulales
FamiliaRussulaceae
GeneroaRussula
Espeziea Russula maculata
Quél., 1878
Mikologia
Gills icon.png 
orriak himenioan
Convex cap icon.svg 
txapel ganbila
Flat cap icon.svg 
gero laua
Sinuate gills icon2.svg 
himenioa altzoduna da
Bare stipe icon.png 
hanka biluzik dago
Tan spore print icon.png 
espora arreak dauzka
Mycorrhizal ecology icon.png 
mikorrizak eratzen ditu
Inedible toxicity icon.png 
ez da jangarria

Oharra: ez fidatu soilik orri honetan ematen diren datuez perretxiko bat identifikatzeko orduan. Inolako zalantzarik izanez gero, kontsultatu aditu batekin.

Gibel-laranja orinduna (Russula maculata) Russula generoko onddoa da.[1]

Ez da jangarria

Deskribapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kapela: 4 eta 10 cm. arteko diametrokoa. Hasieran globo formakoa, gero denbora luzez ganbila eta azkenean laua eta hondoratua, apur bat zilbor formakoa, ertza luzaroan makurtuta eta zahartzean pixka bat ildaskatua. Azala ez oso bereizgarria, laranja kolore distiratsukoa, gerezi-gorria edo gorri-horixkakoa, beti gorrixka tonu zurbilekin eta krema koloreko eremuekin eta orban herdoil kolorekoekin, horiek ugariagoak dira erdigunean.

Orriak: Libreak-itsatsiak, hasieran krema kolorekoak eta gero hori-okre kolorekoak herdoil orbanekin.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

Hanka: Zilindrikoa, sendoa, gogorra eta biribildua oinarrian. Kolore zurixka du, batzuetan tonu gorrixkak tindatzen dute eta herdoil koloreko orbantxoak izaten ditu.

Haragia: Trinkoa, bere gogortasunagatik Russula lepida-rena gogorarazten du, kolore zurixkakoa, gero tonu horixka hartzen du, fruta usainekoa eta zapore garratz berantiar eta iragankorrekoa.

Sulfato de hierro-rekin arrosa zurbil kolorea hartzen du.[2]

Etimologia: Latinetik dator russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria daukatelako russula generoko espezie askok. Maculata ere latinezko maculatus-etik, orbandu. Kapelaren gaineko orbanengatik.[3]

Jangarritasuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ez da jangarria.[4]

Nahasketa arriskua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Russula melliolens eta Russula decipiens-ekin nahas liteke.

Sasoia eta lekua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udan eta udazkenean bizi da hosto-zabaletan, haritz eta pagoen azpian, baina batzuetan alertzeen azpian ere agertzen da.[5]

Banaketa eremua:

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, Fernado Pedro Pérez, 2013, 2014, 2017, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza
    Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, Fernando Pedro Pérez, 2012ko Abendua, A.D.E.V.E, Argazkiak:Fernando Pedro Pérez, Maite Legarra, Xabier Leizaola, Jon Urkijo, Nerea Aurtenetxe.
  2. (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas.. Diputacion foral de vizcaya, 137 or. ISBN 84-505-1806-7..
  3. (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 377 or. ISBN 84-282-0541-X (T.3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
  4. (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 408 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
  5. (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 76 or. ISBN 282-0865-4..

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]